Dijital dönüşüm və texnologiyanın həyatın hər sahəsinə daxil olması nəticəsində istifadə olunan cihazların sayı sürətlə artır və bununla paralel olaraq elektron tullantı (“e-atik”) yükləri daima yüksəlir.
Bu artan e-atik həcmi ətraf mühit və insan sağlamlığı üçün böyük risk təşkil edir, çünki bu tullantılar zərərli maddələr (metal, kimyəvi komponentlər) daşıyır.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının “Global E-Waste Monitor 2024” hesabatına görə, 2022-ci ildə 62 milyon ton elektron tullantı yaranıb.
Bu tullantıların yalnız təxminən 22,3%-i rəsmi toplanaraq geri çevrilir (re-dönüşüm edilir), qalan hissəsi ya səhv idarə olunur, ya da qeyri-formal kanallarla emal edilir ki, bu da həm sağlamlıq, həm də ekoloji böhran yaradır.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, elektron cihazların istehsalı, təmiri və dizaynı belə qurulmalıdır ki, atıla bilən komponentlər daha asan bərpa olunsun: “davamlı dizayn, təkrar istifadə və səmərəli geri dönüşüm” modelləri kritikdir.
Mənbə: Anadolu Agentliyi