Bugun.tv xəbər verir ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyası ilə CNN, MS NOW və Politico arasında Ağ Evə girişlə bağlı yaranan mübahisə daha da dərinləşib. Sözügedən media qurumları federal məhkəməyə müraciət edərək onların Ağ Evə girişinə qoyulan qadağanı müvəqqəti dayandıran qərarın uzadılmasını istəyiblər.
“TRT Haber”in NBC News-a istinadən yaydığı məlumata görə, media qurumlarının vəkilləri bazar ertəsi axşam məhkəməyə təqdim etdikləri yeni sənəddə Ağ Evin tətbiq etdiyi məhdudiyyətləri ABŞ Konstitusiyasının Birinci Düzəlişi ilə qorunan mətbuat azadlığına qarşı qanunsuz addım kimi qiymətləndiriblər. Onların fikrincə, məhkəmənin jurnalistlərin Ağ Evə girişinin bərpa olunması barədə qərarından sonra belə administrasiyanın müəyyən addımları media qurumlarına qarşı təzyiqin davam etdiyini göstərir.
Məhkəmənin qərarı Ağ Evə girişə imkan yaradıb
ABŞ-ın dairə məhkəməsinin hakimi Tim Kelli ötən həftə CNN, MS NOW və Politico əməkdaşlarının Ağ Ev ərazisinə girişinin qarşısının alınması ilə bağlı müvəqqəti qadağa qərarı çıxarıb. Qərara əsasən, administrasiya həmin media qurumlarının mətbuat vəsiqələrini yenidən aktivləşdirməli və jurnalistlərin Ağ Evə girişini bərpa etməli idi.
Hakim Kelli Ağ Evin media qurumlarına qarşı tətbiq etdiyi qadağanın milli təhlükəsizliklə əlaqəli olduğu barədə ilkin arqumentlərini qəbul etməyib. Bununla yanaşı, hakim administrasiyanın bu əsaslandırma ilə bağlı təqdim edəcəyi əlavə sübutları nəzərdən keçirəcəyinə işarə edib.
Media qurumları isə məhkəməyə təqdim etdikləri sənəddə bildiriblər ki, administrasiya milli təhlükəsizlik arqumentini önə çəksə də, Tramp və digər hökumət rəsmilərinin bəzi açıqlamalarında qadağanın onların prezident və administrasiya haqqında yazdığı xəbərlərlə bağlı olduğu ifadə edilib.
Xəbər qurumları ABŞ-ın baş prokuroru Todd Blanşın da bazar günü verdiyi açıqlamaya diqqət çəkiblər. Blanş bəzi media qurumlarının birtərəfli xəbərlərinin milli təhlükəsizlik riski yaratdığını bildirib. Media qurumları isə qadağanın əsas səbəbinin onların Tramp administrasiyasına dair mənfi hesab edilən məlumatları yayması olduğunu iddia edirlər.
CNN-in prezidentin səfərinə buraxılmaması yeni narazılıq yaradıb
Hakimin qərarı media qurumlarının Ağ Evə girişini iki həftə müddətinə bərpa edib və administrasiya tərəfindən götürülmüş mətbuat vəsiqələri də jurnalistlərə qaytarılıb.
Lakin bundan sonra da yeni mübahisə yaranıb. Ağ Evin qərarından sonra CNN əməkdaşının prezidentin Tennessi ştatına səfəri zamanı jurnalistlər qrupunun üzvü kimi “Air Force One” təyyarəsində Trampa qoşulmasına icazə verilməyib. ABŞ-da prezidentin səfərlərini növbə ilə işıqlandıran mətbuat hovuzu daha geniş media qrupunun nümayəndələrinin hamısını eyni vaxtda yerləşdirə bilmədikdə fəaliyyət göstərən kiçik jurnalist qrupudur.
CNN, MS NOW və Politico məhkəməyə təqdim etdikləri son sənəddə bu hadisəni də nümunə göstərərək Ağ Evin qərarı qeyri-sabit və ardıcıl olmayan şəkildə tətbiq etdiyini bildiriblər. Media qurumlarının iddiasına görə, mövcud vəziyyət Ağ Evin əlverişli imkan yaranacağı halda tətbiq etdiyi qadağanı yenidən qüvvəyə mindirə biləcəyi ilə bağlı narahatlıq yaradır.
Mübahisə konstitusion hüquqlarla bağlıdır
Hakim Kellinin əvvəlki müvəqqəti qərarında bildirilirdi ki, hüquqi presedentlərə əsasən, media qurumlarının Ağ Evə girişinin məhdudlaşdırılması barədə əvvəlcədən məlumatlandırılması və bu qərara etiraz etmək imkanı verilməsi tələb olunur. Hakim administrasiyanın bu prosedura əməl etməməsinin qanuni prosedur prinsiplərinin mümkün pozuntusu ola biləcəyini qeyd edib.
Media qurumları isə bununla yanaşı ABŞ Konstitusiyasının Birinci Düzəlişinə istinad edərək mətbuat azadlığının pozulduğunu bildirirlər. Onlar məhkəmədən yalnız müvəqqəti qərarın uzadılmasını deyil, məhkəmə prosesi davam etdiyi müddətdə Ağ Evə girişlərinin qorunmasını təmin edəcək daha geniş qərarın çıxarılmasını istəyirlər.
Hazırkı müvəqqəti qərarın qüvvədə olma müddəti oktyabrın 8-də başa çatır. Media qurumları həmin tarixədək daha uzunmüddətli hüquqi təminat əldə etməyə çalışırlar.
Ağ Ev media materiallarını əsas gətirir
Həmçinin qeyd olunur ki, Donald Tramp sentyabrın 18-də media qurumlarına qarşı qadağanı elan edərkən bunun həmin qurumların davamlı olaraq, onun fikrincə, yanlış xəbərlər yayması ilə əlaqəli olduğunu bildirib.
Ağ Ev isə sonrakı açıqlamalarında media qurumlarının İran müharibəsi, Şərq qanadında bal zalının tikintisi və Respublikaçılar Partiyasının aralıq seçkilərlə bağlı tədbiri barədə yayımladığı materiallara istinad edib. Administrasiya bəzi xəbərlərin milli təhlükəsizlik üçün təhlükə yaratdığını və ya yanlış məlumat ehtiva etdiyini müdafiə edir.
ABŞ Ədliyyə Nazirliyi media qurumlarına göndərilən məktubların və tətbiq olunan prosedurun qanuni prosedurla bağlı narahatlıqları aradan qaldırdığını bildirib. Lakin hakim Kelli administrasiyanın bu arqumentlərlə yaranmış vəziyyətin fövqəladə xarakter daşıdığına məhkəməni inandıra bilmədiyini qeyd edib.
Məhkəmə prosesinin növbəti mərhələsində Ağ Ev administrasiyasının təqdim olunan sənədə cavab verməsi, media qurumlarının isə əlavə yazılı müdafiə təqdim etməsi gözlənilir. Hakim Tim Kelli ayrıca dinləmə keçirməyi və iş üzrə qərarı mümkün qədər tez verməyi planlaşdırır.
Mənbə: Reuters