Çilidə yerləşən Monte Verde arxeoloji abidəsində aparılan yeni tədqiqatlar Amerika qitəsində insanların məskunlaşması ilə bağlı mövcud nəzəriyyələri yenidən gündəmə gətirib.
Uzun illər əsas qəbul edilən yanaşmaya görə, insanlar təxminən 13 400–12 800 il əvvəl Asiyadan Berinqiya quru körpüsü vasitəsilə qitəyə keçərək cənuba doğru yayılıb və bu proses Klovis mədəniyyəti ilə əlaqələndirilirdi.
Monte Verde əvvəlki təsəvvürləri dəyişmişdi
1977-ci ildə Monte Verde ərazisində aparılan qazıntılar bu nəzəriyyəni sarsıtmışdı. Əvvəlki nəticələrə görə, bu ərazi təxminən 14 500 il əvvələ aid hesab olunurdu və bu da insanların Cənubi Amerikada daha erkən dövrdə yaşadığını göstərirdi.
Yeni tədqiqat nə deyir?
Lakin indi Vayominq Universiteti alimlərinin apardığı yeni araşdırma fərqli nəticələr ortaya qoyub. Tədqiqatın rəhbəri Todd Surovell bildirib ki, əvvəlki tarixləndirmə torpaq eroziyası səbəbindən səhv olub.
Yeni nəticələrə əsasən, Monte Verde ərazisinin yaşı əslində cəmi 6 000–8 000 il ola bilər. Bu isə o deməkdir ki, ərazi əvvəl düşünüldüyü qədər qədim deyil.
Nəzəriyyələr yenidən müzakirədə
Bu nəticə “şimaldan cənuba yayılma” nəzəriyyəsini yenidən gücləndirir və Amerika qitəsinin insan tarixi ilə bağlı müzakirələri yenidən alovlandırır.
Claudio Latorre qeyd edib ki, Monte Verde əvvəlki tapıntılarla bu sahədə “bütün hekayəni dəyişmişdi”, lakin yeni nəticələr həmin fərziyyəni yenidən qiymətləndirməyə vadar edir.
Araşdırmalar davam edir
Alimlər bildirir ki, Meksikadan Argentinaya qədər digər qədim yaşayış yerləri də mövcuddur, lakin onların çoxu hələ tam təsdiqlənməyib.
Tədqiqatçılar hesab edir ki, bu ərazilərin yenidən araşdırılması Amerika qitəsində insanların necə və nə vaxt məskunlaşdığını daha dəqiq anlamağa kömək edəcək.
Mənbə: The Guardian