Təxminən 40 il əvvəl Antarktida buz təbəqəsində əmələ gələn üzən buz adası gölməçələr və çatlarla örtülüb və yaxın həftələrdə tamamilə dağıla bilər.
2025-ci ilin əksər hissəsində dünyanın ən böyük aysberqi olan A23a Aysberqi Cənubi Atlantik Okeanında sürüşərək parçalanmağa davam edir. ABŞ kosmik agentliyi buz adasının kosmosdan yeni görüntülərini yayımlayıb.
26 dekabr 2025-ci ildə Terra peykindəki Orta Çözünürlüklü Görüntüləmə Spektroradiometri (MODIS) cihazı ilə çəkilmiş görüntüdə buz parçasının səthinin ərimiş su hovuzları ilə örtülməsi səbəbindən ağdan maviyə çevrildiyi görünür. Bir gün sonra NASA astronavtı eyni obyekti Beynəlxalq Kosmik Stansiyadan çəkib.
Şəkilləri araşdırarkən alimlər üzən buzlağın tədricən parçalanmasının əlamətlərini gördülər. Boulderdəki Kolorado Universitetinin baş tədqiqatçısı Ted Skambos suyun təsiri altında buzdakı çatların genişləndiyini gördü.
Aysberqdəki canlı mavi və ağ naxışlar, ehtimal ki, yüz illər əvvəl, aysberqin hələ qitədə sürüşən buzlağın bir hissəsi olduğu dövrdə əmələ gələn yivlərdən qaynaqlanır.
Alimlər həmçinin aysberqin sızmasının baş verdiyini müşahidə ediblər. Bu əlamətlər göstərir ki, A23a cəmi bir neçə gün və ya həftə ərzində tamamilə parçalana bilər. Hazırda o, temperaturu 3°C (37°F) olan sularda yerləşir və cərəyanlar onu tədqiqatçıların məcazi mənada “aysberq qəbiristanlığı” adlandırdıqları daha isti sulara doğru aparır. Lakin, fotoşəkil çəkilən zaman buzlaq hələ də dünyanın ən böyük buzlaqlarından biri idi.
A23a aysberqi 1986-cı ildə Filchner buz şelfindən ayrılaraq yaranıb. Doğulduğu zaman onun sahəsi 4170 kvadrat kilometr idi ki, bu da Sankt-Peterburqdan təxminən iki dəfə böyükdür. 30 ildən çoxdur ki, o, Weddell dənizinin buzlarında donmuş vəziyyətdə qalıb və sonra Antarktida sahilləri boyunca yavaş səyahətə başlayıb. 2023-cü ilin noyabr ayına qədər aysberq açıq okeana çıxıb şimala doğru hərəkət edirdi. 2025-ci ilin əvvəlində o, Cənubi Georgiya ərazisinə çatıb və burada yanvar-may ayları arasında yenidən quruya çıxıb və sonra adanın yaxınlığında sürüşməyə davam edib.
2025-ci ilin dekabr ayında A23a-nın dünyanın ən böyük aysberqi statusunu hazırda quruya çıxan başqa bir aysberqə – D15A-ya verdiyi açıqlanıb. Bundan əlavə, NASA-nın məlumatına görə, sahəsi 1500 kvadrat kilometrdən çox olan ən azı iki aysberq – A81 və B22A – qopub şimala doğru üzə bilər.
Mənbə: mail.ru