5 C
Baku
30 Yanvar 2026, 3:12
Dünya

Eynşteyn haqlı idi: Marsda zaman daha sürətli axır

Alimlər Marsda zamanın Yer kürəsindən daha sürətli axdığını aşkar ediblər; bu fərq Marsın cazibə qüvvəsinin daha zəif olması səbəbindən gündə orta hesabla 477 mikrosaniyə təşkil edir.

Bu dəqiq zaman fərqini bilmək gələcəkdə Marsa gedəcək astronavtların və planetlərarası rabitə sistemlərinin sinxronizasiyasını təmin etmək üçün vacibdir.

Alimlər Marsda zamanın Yer kürəsindən daha sürətli axdığını göstərən təəccüblü bir kəşf etdilər. Yeni tədqiqatlara görə, Yerdən ölçüldükdə Marsdakı saatlar hər 24 saatda orta hesabla 477 mikrosaniyə (saniyənin milyonda biri) daha sürətli işləyir.

Bu zaman fərqi ayımızdakı fərqdən dəfələrlə böyükdür; bu, gələcəkdə Marsa insan missiyaları və planetlərarası ünsiyyət üçün yeni çətinliklər yaradır.

Niyə fərqli axır?

Albert Eynşteynin Ümumi Nisbilik Nəzəriyyəsi göstərir ki, bir bölgədə vaxtın axma sürəti həmin bölgədəki cazibə qüvvəsindən asılıdır. Cazibə qüvvəsinin güclü olduğu yerlərdə saatlar daha yavaş, daha zəif olduğu yerlərdə isə daha sürətli işləyir. Buna görə də dağ zirvələrində yaşayan insanlar dəniz səviyyəsində yaşayanlara nisbətən bir qədər daha tez qocalırlar.

Marsda zamanın sürətlənməsinin iki əsas səbəbi var:

Zəif Cazibə: Marsın səth cazibəsi dəniz səviyyəsində Yerin cazibə qüvvəsindən beş dəfə zəifdir. Bu, Marsdakı saatların sürətlənməsinə səbəb olan ən böyük amildir.

Orbital Sürət: Planetin orbital sürəti artdıqca zaman axını da sürətlənir. Marsın orbital sürəti Yerinkindən daha yavaş olsa da, zəif cazibə qüvvəsinin sürətləndirici təsiri bu yavaşlamanı əsasən yatırır.

Planetlərarası “internet” planetiMilli Standartlar və Texnologiya İnstitutundan (NIST) fiziklər Neil Ashby və Bijunath Patla bu fərqi hesablayarkən Marsın yumurta formalı orbitini – Yer və Ayın cazibə qüvvələrinin təsirindən əmələ gələn – tənliklərinə daxil etdilər.

Təhlil göstərdi ki, Marsda vaxt orta hesabla 477 mikrosaniyə daha sürətli axır, baxmayaraq ki, bu dəyər Mars ili ərzində gündə 226 mikrosaniyə qədər əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir. Bu gündəlik dalğalanma Marsın elliptik orbiti və qonşularının daim dəyişən cazibə qüvvələri ilə əlaqədardır.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu tapıntılar gələcəkdə Günəş Sistemində standart bir saat yaratmağa və planetlərarası “internet” üçün sürətli rabitə kanalları yaratmağa kömək edəcək. Lakin Patla əlavə etdi ki, bu böyük dalğalanmalar dəqiq vaxt sinxronizasiyasını çətinləşdirəcək.

Mənbə: Trthaber.com

Aynur Camal

Oxşar xəbərlər

500 000-ə yaxın qanunsuz miqranta hüquqi status verəcək

Aynur Camal

ABŞ İranla gərginlik fonunda əlavə hərbi gəmi göndərdi

Aynur Camal

Liflə zəngin, amma az qiymətləndirilən meyvə açıqlandı

Aynur Camal

Bu veb sayt təcrübənizi yaxşılaşdırmaq üçün kukilərdən istifadə edir. Güman edirik ki, bununla razısınız, lakin istəsəniz, imtina edə bilərsiniz. Qəbul edin Ətraflı Oxu