30.000 insan üzərində aparılan hərtərəfli bir araşdırma, həftədə cəmi bir neçə saat kömək edənlərin zehni qocalma sürətini 20 faizə qədər yavaşlatdığını və “xeyirxahlığın” beyin üçün ən güclü gənclik iksiri olduğunu sübut etdiyini ortaya qoydu.
Zaman hamımız üçün eyni sürətlə axsa da, bədənimiz və zehnimiz həmişə xronoloji yaşımıza uyğun gəlmir; bəzən daha sürətli qocalırıq, bəzən isə zamana meydan oxuyuruq. ABŞ-ın Texas və Massaçusets Universitetlərindən olan tədqiqatçılar tərəfindən aparılan yeni bir araşdırma, beynin qocalmasını yavaşladan gözlənilməz və eyni dərəcədə insan faktorunu ortaya qoydu: başqalarına kömək etmək.
Təxminən iyirmi il ərzində 50 yaşdan yuxarı 30.000-dən çox insanın məlumatlarını araşdıran elm adamları, müntəzəm olaraq könüllü fəaliyyətlərdə iştirak edən və ya ətrafındakılara dəstək olan şəxslərin həmyaşıdlarına nisbətən 15-20 faiz daha yavaş zehni qocalma sürətinə sahib olduqlarını aşkar etdilər.
Tədqiqatın ən diqqətəlayiq tərəfi odur ki, bu zehni qazanclar yalnız qısamüddətli mənəvi yüksəlişlərlə məhdudlaşmır, əksinə kömək davranışı davam etdikcə toplanır və artır. Alimlər bir təşkilatın çətiri altında həyata keçirilən rəsmi könüllü fəaliyyətlərin və qonşuya kömək etmək və ya sevilən birinə dəstək olmaq kimi qeyri-rəsmi kömək hərəkətlərinin beyinə oxşar qoruyucu təsir göstərdiyini aşkar ediblər. Başqalarının həyatında fərq yaratmaq üçün həftədə cəmi iki-dörd saat vaxt ayırmağın idrak sağlamlığını qorumaq üçün ideal tarazlıq təmin etdiyi bildirilir. Lakin bu vaxtı aşmaq, faydalarını kölgədə qoyan fiziki və zehni yorğunluğa səbəb ola bilər.
Sosial alimlər beynin canlılığını sosial qarşılıqlı əlaqə və zehni stimullaşdırma ilə əlaqələndirirlər.
Tənhalığın idrak geriləməsini sürətləndirdiyi məlum olsa da, kömək əli uzatmaq fərdi sosial şəbəkədə saxlayır və zehnini aktiv qalmağa məcbur edir. Tədqiqat həmçinin faciəli bir həqiqəti ortaya qoyur: kömək etmək vərdişi tərk edildikdə, zehni qabiliyyətlərin azalma sürəti qəfildən sürətlənir. Bu tapıntılar yaşlı insanların öz beyin sağlamlığı üçün yalnız kömək alanlar deyil, cəmiyyətə aktiv töhfələr verməsinin nə qədər vacib olduğunu sübut edir. Dünyada demensiya hallarının artdığı bir dövrdə, pəhriz və idman kimi “yaxşılıq etmək”in dəyişdirilə bilən risk faktoru kimi reseptlərə daxil edilməsi ehtimalı yüksəkdir.
Mənbə: Trthaber.com