Ekranların diqqətini yayındırdığı bugünkü dünyada əyləncə üçün kitab oxumaq vərdişi azalır. Mütəxəssislər həm zehni faydalar təklif edən, həm də empatiyanı artıran bu rutinə qayıtmağın yollarını bölüşürlər.
Günün çox hissəsini mətn mesajları, e-poçtlar, menyular, hesablar, sosial media lentləri və xəbərlər kimi məzmun oxumağa sərf etsək də, əyləncə üçün kitab oxuma nisbəti azalır.
Milli İncəsənət Fondunun 2022-ci il hesabatına görə, ABŞ-da yetkinlərin yalnız 48,5 faizi həmin il ən azı bir kitab oxuduğunu bildirib ki, bu da beş il əvvəlki 52,7 faiz və on il əvvəlki 54,6 faizdən əhəmiyyətli dərəcədə azalmadır. Eynilə, Böyük Britaniyada 2024-cü ildə aparılan hesabatda yetkinlərin yarısının müntəzəm olaraq zövq almaq üçün oxumadığı aşkar edilib.
“Dünya getdikcə diqqəti yayındırır”, Amerika Kitabxana Assosiasiyasının prezidenti Sem Helmik deyir.
“Oxuma vərdişini inkişaf etdirmək əsl problem ola bilər.”
Beləliklə, ekran asılılığının diqqətimizi ələ keçirdiyi bir dövrdə əyləncə üçün kitab oxuma vərdişi sürətlə yox olur. Bununla belə, mütəxəssislər müntəzəm oxumağın çoxsaylı faydalarını qeyd edirlər.
Xüsusilə bədii ədəbiyyat oxumağın empatiyanı artırdığı, sosial-idrak bacarıqlarını gücləndirdiyi və yaşlılıqda idrak funksiyasını qoruduğu sübut edilmişdir. Oxumaq həm də stressi azaltmaq və zehni sakitləşdirmək üçün təsirli bir yoldur. Bir çox insan yatmazdan əvvəl bir neçə səhifə oxumağı rahatlamaq üçün təsirli bir yol kimi istifadə edir.
Bu faydalara baxmayaraq, oxu vərdişindən uzaqlaşmağın əsas səbəblərindən biri sosial media və digər multimedia vasitələrinin rəqabətidir ki, bu da tək məqsədli diqqət tələb edən kitablara qarşı daimi stimul təklif edir. Bundan əlavə, insanın xoşuna gəlməyən “tələb olunan” kitabları oxumağa məcbur olmaq hissi bu rutini pozan ən böyük səhvlərdən biridir.
Oxu rutininə necə qayıtmaq olar?
Mütəxəssislər oxuma rutininə qayıtmaq üçün aşağıdakı addımları qeyd edirlər: Əvvəlcə nədən zövq aldığınızı tapın; əgər bir kitabı bəyənmirsinizsə, özünüzü məcbur etməyin və dərhal ondan imtina edin.
Yeni bir başlanğıc üçün uzun romanlar əvəzinə qısa hekayələr toplusundan və ya kiçik kitablardan başlayın. Mütəxəssislər oxuma formatının (fiziki, elektron kitab və ya audiokitab) fərq etmədiyini vurğulayır və motivasiyanı artırmaq üçün dostlarınızla paylaşmağı və ya kitab klubuna qoşulmağı tövsiyə edirlər.
Nəhayət, onlar bildirirlər ki, oxumağı davamlı bir vərdişə çevirmək üçün gündə cəmi 10 dəqiqə olsa belə, müntəzəm oxuma vaxtınız olmalıdır; oxumaq bir öhdəlik deyil, sevinc gətirməli olan bir fəaliyyətdir.
Mənbə: Trthaber