Elmi tədqiqatçılar CENP‑E adlı zülalın — uzun müddətdir “xromosomları çəkib doğru trayektoriya üzrə aparan motor” — əslində xromosomların bölünmə zamanı düzgün qoşulmasına kömək edən stabilizator olduğunu aşkarlayıblar.
Əvvəllər qəbul edilirdi ki, CENP-E xromosomlara “motor funksiyası” verərək onları hüceyrənin ortasına çəkir. Tədqiqatlar göstərir ki, əslində CENP-E xromosomları mikrotilər (hüceyrənin “relsləri”) ilə ilk stabil əlaqəyə bağlayır — yəni, “motor” yox, “birləşdirici” funksiyası yerinə yetirir.
Beləliklə, hüceyrə bölünməsində kritik addımlardan biri — xromosomların düzgün yerləşməsi — daha öncə fərz ediləndən tam başqa mexanizm əsasında baş verir.
Bu kəşf bioloji anlayışlarda irəliləyişdir: uzun illərdir dərsliklərdə belə izah edilən proses — əslində — tam fərqliymiş.
Hüceyrə bölünməsində səhvlər xromosom itkilərinə, genetik pozuntulara və hətta bəzi xərçəng növlərinə səbəb ola bilər. CENP-E-nin həqiqi rolunun aydınlaşması bu tip xəstəliklərin kökündə duran mexanizmləri anlamağa kömək edə bilər.
Mənbə: ScienceDaily