Ata qız uşağının həyatında ilk kişi obrazıdır və onunla qurulan münasibətlər gələcəkdə özünə qiymət, qadın kimliyi və şəxsi münasibətlərə ciddi təsir göstərir. Bu barədə psixoloq Darya Yausheva açıqlama verib.
Araşdırmalara görə, dünyada uşaqların təxminən 34%-i atasız ailələrdə böyüyür və bu amil onların psixoloji inkişafına birbaşa təsir edir. Mütəxəssislər bildirir ki, erkən yaşlarda ata dəstəyinin olmaması yeniyetməlik dövründə depressiya riskini artıra bilər.
Psixologiyada uzun müddət ana–uşaq münasibətlərinə üstünlük verilsə də, müasir yanaşmalar göstərir ki, ata ayrıca və fərqli rol oynayır. Əgər ana təhlükəsizlik və qəbul hissi verirsə, ata uşağı xarici dünyaya hazırlayan, sərhədləri və davranış qaydalarını öyrədən fiqur kimi çıxış edir.
Məşhur psixoloq Norman Wright da qeyd edir ki, qız uşağı üçün ata ilə münasibət ilk kişi ilə emosional təmas təcrübəsidir. Bu münasibət gələcəkdə partnyor seçimində və münasibətlərdə davranış modelində əsas rol oynayır.
Mütəxəssislərə görə, uşaqlıq dövründə atanın münasibəti bir neçə mərhələdə təsir göstərir:
- 0–3 yaşda təhlükəsizlik hissi formalaşır
- 3–6 yaşda qız özünü dəyərli hiss etməyi öyrənir
- Yeniyetməlikdə isə ata obrazı daxili dünyada formalaşır
Əgər ata soyuq, laqeyd və ya emosional olaraq uzaq olubsa, bu, qızın özünü dəyərsiz hiss etməsinə, sevgini “qazanmalı” olduğuna inanmasına səbəb ola bilər. Nəticədə gələcəkdə emosional olaraq əlçatmaz və ya problemli partnyorlara yönəlmə ehtimalı artır.
Digər tərəfdən, həddindən artıq nəzarətçi və ya sərhədsiz münasibətlər də mənfi nəticələr yarada bilər. Bu halda qadın ya öz sərhədlərini qoruya bilmir, ya da başqalarının sərhədlərini pozur.
Psixoloq vurğulayır ki, bu cür uşaqlıq təcrübələri sonrakı həyatda dəyişdirilə bilər. Bunun üçün insan əvvəlcə öz davranışlarının və seçimlərinin kökündə duran səbəbləri dərk etməlidir.
Mənbə: mail.ru