Texnologiya dünyasında “rəqəmsal əkiz” anlayışı insanın virtual əksini yaratmaq ideyası ilə tibbdə getdikcə daha çox yer qazanır. Real vaxt məlumatları ilə qidalanan bu rəqəmsal modellər təmsil etdikləri sistemin davranışını dəqiq şəkildə təqlid edirlər.
Ağıllı Cihazlarla Şəxsi İzləmə
Ağıllı saatlar, yuxu və fəaliyyət izləyiciləri kimi cihazlardan gələn ürək döyüntüsü, yuxu keyfiyyəti və stress məlumatları davamlı olaraq rəqəmsal əkizlərə ötürüləcək və bu, insanın fiziki və psixi vəziyyətinə əsaslanaraq tövsiyələr verməyə imkan verəcək.
Süni intellekt bu prosesdə orkestr dirijoru kimi fəaliyyət göstərəcək, müxtəlif mənbələrdən alınan məlumatları birləşdirəcək və insanın ehtiyaclarını qabaqlayacaq.
Yeni Era: Fərdiləşdirilmiş Beyin Təlimi
Bugünkü “beyin tərbiyəsi oyunları” əyləncəli ola bilər, lakin onların effektivliyi məhduddur. Bununla belə, koqnitiv rəqəmsal əkizlər səhiyyə mütəxəssislərinin nəzarəti altında və elmi məlumatlarla dəstəklənən dinamik bir sistem təklif edir. Bu model hər kəsə eyni həllər təklif edən ənənəvi yanaşmalardan tam fərdiləşdirilmiş profilaktik təbabətə keçidi təmsil edir.
Məxfilik və Etika Problemi
Bu texnologiyanın geniş şəkildə tətbiqi ilə məlumatların məxfiliyi, alqoritmlərin şəffaflığı və yaşlı insanların rəqəmsal uçurumdan kənarda qalmamasının təmin edilməsi kimi etik məsələlər də gündəmə gəlir.
Bununla belə, ekspertlər potensial faydaların əhəmiyyətli olduğunu söyləyirlər. Hərtərəfli təhlil göstərdi ki, texnologiya ilə gücləndirilmiş zehni təlim həm normal, həm də xəstəliklə əlaqəli bilişsel geriləməni yavaşlatır.
Tibbdə və koqnitiv elmdə yeni eranı açan rəqəmsal əkizlər bir neçə il ərzində cib telefonları kimi həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilə bilər.
Hər birimizin yaxın gələcəkdə psixi sağlamlığımıza nəzarət edən “rəqəmsal əkiz”ə sahib olma ehtimalı artıq elmi fantastika deyil, real bir ehtimaldır.
Təyyarənin nasazlıqlarını proqnozlaşdırmaqdan tutmuş fabrik məhsuldarlığının artırılmasına, sürücülərin məlumatlarına əsaslanaraq nəqliyyat vasitələrinin özünü təkmilləşdirməsinə imkan verən geniş bir sahədə istifadə edilən rəqəmsal əkizlər indi insan beyninə və psixi sağlamlığına tətbiq edilir.
Ürəkdən beyinə qədər uzanan texnologiya
Tibbdə “rəqəmsal ürək əkizləri” sayəsində həkimlər virtual mühitdə xəstənin ürəyini simulyasiya edə və onun aritmiya və ya müalicələrə necə reaksiya verəcəyini proqnozlaşdıra bilirlər. Bu yanaşma riski azaldan fərdi müalicə dövrünü açmışdır.
Mütəxəssislərin fikrincə, oxşar modelin beyinə tətbiqi koqnitiv və psixi pozğunluqların erkən diaqnozunda inqilab yarada bilər. Süni intellektlə işləyən rəqəmsal beyin əkizləri ilə depressiya, narahatlıq, demans və yaşa bağlı geriləmə kimi problemlər daha əvvəl aşkar edilə bilər.
Hər kəsin öz “idrak əkizləri” olacaq
CogniFit şirkəti ilə birlikdə Duke, Kolumbiya və Nebraska Universitetlərinin tədqiqatçıları tərəfindən hazırlanmış yeni sistem fərdin beyin fəaliyyətini, davranışlarını, vərdişlərini və emosional reaksiyalarını birləşdirir. Bu məlumatlarla yaradılan “koqnitiv rəqəmsal əkizlər” süni intellekt sayəsində daim öyrənir və özlərini yeniləyirlər.
Alimlər proqnozlaşdırırlar ki, gələcəkdə hər kəsin öz koqnitiv əkizləri ola bilər və bu model yaddaşın və ya diqqətin necə dəyişəcəyini proqnozlaşdıra və fərdi zehni məşqləri tövsiyə edə bilər.
Mənbə: Trthaber.com