Mançester Universitetinin neyrobioloqları müəyyən ediblər ki, gündüz işığının daha uzunmüddətli və sabit təsiri gündəlik həyatda idrak funksiyalarını əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırır. Tədqiqatın nəticələri Communications Psychology (ComPsy) jurnalında dərc olunub.
Araşdırma işıqlandırmanın təsirini laboratoriya şəraitində deyil, real həyat şəraitində öyrənən ilk işlərdən biridir. Bir həftə ərzində 58 yetkin iştirakçı biləklərində işıq səviyyəsini və təsir müddətini ölçən sensorlar daşıyıb. Eyni zamanda, onlar smartfon tətbiqi vasitəsilə diqqət, yuxululuq və reaksiya sürətini qiymətləndirən koqnitiv tapşırıqları yerinə yetiriblər.
Nəticələr göstərib ki, daha parlaq gündüz işığı şəraitində iştirakçılar özlərini daha az yuxulu hiss edir, diqqətlərini daha yaxşı cəmləyir və zəif işıqlandırma ilə müqayisədə stimullara 7–10 faiz daha sürətli reaksiya verirlər. Bu müsbət təsir həm qısa müddətli parlaq işıq zamanı, həm də bir neçə gün davam edən sabit işıq rejimində müşahidə olunub.
Xüsusilə erkən yatan şəxslərdə üstünlüklər daha aydın olub. Bu qrup səhərlər parlaq işıqda daha gümrah olub, axşamlar isə yuxululuğu daha tez hiss edib. Araşdırma göstərib ki, günün saatı və ya oyaqlıq müddəti təkbaşına həlledici rol oynamır; əsas amil məhz işıqlandırmanın səviyyəsi və sabitliyidir.
Alimlər bu təsiri göz torluğundakı xüsusi hüceyrələrin — melanopsin adlı fotopiqmenti daşıyan ipRGC sisteminin fəaliyyəti ilə əlaqələndirirlər. Bu hüceyrələr mavi-yaşıl spektrə daha həssasdır və sirkadiyal ritmlərin, oyaqlıq səviyyəsinin və diqqətin tənzimlənməsində mühüm rol oynayır.
Mənbə: mail.ru