Yeni tədqiqatlar göstərir ki, Yerin “bərk nüvə” adlandırılan daxili nüvəsi adi bərk maddə kimi deyil — atom səviyyəsində daha qəribə, “superiyon” xüsusiyyəti daşıyır.
Tədqiqatçılar nüvə şəraitini təkrarlayaraq “dəmir-karbon” ərintilərini yüksək təzyiq və temperatur altında analiz ediblər. Nəticədə məlum olub ki, karbon atomları dəmir şəbəkəsi içində maye kimi hərəkət edir — yəni, nüvə bərk olsa da, içindəki işıqlı elementlər mayeləşir.
Bu vəziyyət nüvənin elastikliyini azaldır; yəni, seysmik dalğaların Yerin nüvəsində niyə gözləniləndən daha ləng yayıldığını izah edir.
Bu kəşf bizim planetin necə “işlədiyini” — maqnit sahəsinin əmələ gəlməsi, nüvənin istilik yayımı və daxili dinamikası — anlamağımızda dönüş nöqtəsidir.
Bundan başqa, eyni prinsip digər bərk planetlərdə (məsələn, Mars, Venera və ya ötrən orbitdəki ekzoplanetlərdə) də tətbiq oluna bilər — yəni “bərk nüvə = bərk maddə” anlayışı bəzən yalnışdır.
Yerin nüvəsi sadəcə “bərk top” deyil — içində atomlar “mayeləşmiş”, dinamik bir sistem var. Bu isə Yerin maqnit sahəsinin və geoloji aktivliyinin necə formalaşdığına dair anlayışımızı əsasdan dəyişir.
Mənbə: ScienceDaily