İran ABŞ prezidenti Donald Trump-ın təhdidlərinə baxmayaraq Hörmüz boğazında nəzarəti gücləndirərək bölgədə yeni geosiyasi reallıq formalaşdırır.
Məlumata görə, ABŞ boğazın açılması üçün beynəlxalq hərbi koalisiya yaratmağa çalışsa da, bir çox ölkələr bu təşəbbüsə qoşulmaqdan imtina edib. Əksinə, bəzi dövlətlər təhlükəsiz keçid üçün birbaşa İranla danışıqlara başlayıb.
Ekspertlərin fikrincə, bu vəziyyət göstərir ki, Tehran artıq dünyanın ən vacib enerji marşrutlarından biri olan Hörmüz boğazında əsas söz sahibinə çevrilib. Bildirilir ki, qlobal neft və qaz tədarükünün təxminən 20 faizi məhz bu su yolundan keçir.
ABŞ və İsrailin fevralın sonunda başladığı hücumlardan sonra İran hərbi strategiyasını coğrafi üstünlüklər üzərində quraraq cavab verib. Boğazın dar hissələrinin nəzarətdə saxlanılması və gəmilərə qarşı hücumlar nəticəsində bölgədə dəniz nəqliyyatı ciddi şəkildə azalıb.
Məlumata görə, müharibə başlayandan bəri təxminən 20 gəmi hücuma məruz qalıb. Bu isə sığorta xərclərinin artmasına və qlobal enerji bazarında qeyri-sabitliyə səbəb olub. Hazırda neftin qiyməti 100 dolları keçib, benzin isə 40 faizdən çox bahalaşıb.
ABŞ prezidenti Donald Trump digər ölkələri hərbi gəmilər göndərməyə çağırsa da, Japan, Australia, United Kingdom və Germany bu təşəbbüsə qoşulmayacaqlarını açıqlayıb.
Bunun əvəzində India, Pakistan, Turkey və China kimi ölkələr İranla razılaşmalar əsasında gəmilərinin boğazdan keçidini təmin edib.
İran rəsmiləri də açıq şəkildə bildirirlər ki, boğazdan kimin istifadə edəcəyi ilə bağlı qərar onların nəzarətindədir. Analitiklər hesab edir ki, Tehran bu strateji mövqedən gələcəkdə sanksiyaların yumşaldılması və iqtisadi güzəştlər əldə etmək üçün istifadə edə bilər.
Eyni zamanda, ABŞ bölgədə hərbi mövcudluğunu artırmaqda davam edir və İran sahillərində yerləşən bəzi hərbi obyektlərə zərbələr endirib. Lakin ekspertlər hesab edir ki, problemin həlli hərbi deyil, daha çox diplomatik yollarla mümkündür.
Mənbə: Aljazeera.Com