ABŞ Prezidenti Donald Trumpın İrana yönəlik son sərt açıqlamaları beynəlxalq gündəmdə ciddi narahatlıq yaradıb. Xüsusilə Hörmüz boğazı ilə bağlı ultimatum və ardıcıl xəbərdarlıqlar bölgədə hərbi gərginliyin artmasına səbəb olub.
Tramp son çıxışında “Bu gecə bütün bir sivilizasiya yox ola bilər” kimi kəskin ifadələr işlədərək vəziyyətin ciddiliyinə diqqət çəkib.
Hadisələrin xronologiyasına nəzər saldıqda, gərginliyin mərhələli şəkildə artdığı görünür:
21 mart – Tramp İrana 48 saat vaxt verərək Hörmüz boğazı açılmadığı təqdirdə enerji obyektlərinə zərbələr endiriləcəyini bildirib.
23 mart – ABŞ lideri danışıqların “müsbət getdiyini” açıqlayıb və mümkün hücumu 5 gün təxirə salıb.
27 mart – Verilən müddət 6 aprel tarixinə qədər uzadılıb.
29 mart – Səudiyyə Ərəbistanında yerləşən hərbi bazada ABŞ-a məxsus erkən xəbərdarlıq təyyarəsi vurulub.
30 mart – İsraildə neft emalı zavoduna zərbə endirilib.
2 aprel – ABŞ və İsrail qüvvələri Tehrana yaxın ərazidə mühüm körpünü hədəf alıb.
3–4 aprel – ABŞ-a məxsus hərbi təyyarələrin vurulduğu və xilasetmə əməliyyatları zamanı əlavə itkilərin olduğu bildirilib.
5 aprel – BƏƏ və Küveytdə neft obyektlərinə hücumlar qeydə alınıb. Tramp isə İrana verdiyi son müddəti 8 aprelə qədər uzadıb.
6 aprel – İranda bir neçə petrokimya obyektinə zərbələr endirilib, eyni zamanda Küveytdə ABŞ hərbçiləri yaralanıb.
7 aprel – İranın müxtəlif bölgələrində infrastruktur obyektləri, o cümlədən körpülər hədəfə alınıb.
Analitiklər hesab edir ki, bu qarşılıqlı addımlar regionda genişmiqyaslı münaqişə riskini artırır. Xüsusilə enerji marşrutlarının təhlükə altına düşməsi qlobal bazarlara da ciddi təsir göstərə bilər.
Mənbə: Ensonhaber