Reuters-in təhlilinə görə, ABŞ və İran arasında gərginlik Pekinə qısa müddətdə diplomatik və iqtisadi üstünlük qazandıra bilsə də, bu vəziyyət uzunmüddətli perspektivdə Çin üçün ciddi risklər yarada bilər.
Qısa müddətli diplomatik üstünlük
Analitiklər bildirirlər ki, münaqişənin ilk mərhələsində Çin ABŞ-ın diqqətinin Yaxın Şərqə yönəlməsindən faydalana bilərdi. Bu dövrdə Pekin özünü “daha sabit qlobal tərəfdaş” kimi təqdim etməyə çalışırdı.
Çin eyni zamanda müxtəlif ölkələrlə diplomatik təmaslarını gücləndirib və vasitəçilik təşəbbüslərini artırıb.
Enerji təhlükəsizliyi əsas riskdir
Lakin hazırkı mərhələdə ən böyük risk enerji təhlükəsizliyi ilə bağlıdır. Çin İran neftinin əsas alıcılarından biridir və tədarük zəncirindəki hər hansı pozuntu iqtisadiyyata birbaşa təsir göstərə bilər.
Ekspertlərin fikrincə, neft qiymətlərinin artması və Hörmüz boğazı ətrafında yaranan gərginlik Pekinin uzunmüddətli enerji planlamasını çətinləşdirir.
İqtisadi təzyiq və qlobal təsirlər
Analizdə qeyd olunur ki, Çin ixracdan yüksək asılılığa malik olduğu üçün Yaxın Şərqdə genişmiqyaslı müharibə qlobal tənəzzül riskini artırır. Bu isə Çinin iqtisadi artımına birbaşa zərbə vura bilər.
Bəzi ekspertlər hesab edirlər ki, münaqişə uzandıqca ABŞ-ın hərbi və siyasi manevr imkanları da genişlənə bilər və bu, Çinin strateji planlarına əlavə təzyiq yaradar.
Nəticə
Ümumilikdə analitiklər belə qənaətə gəlirlər ki, Çin üçün münaqişənin ilkin “qazancları” getdikcə azalır və risklər – xüsusilə enerji və qlobal iqtisadi sabitlik baxımından – daha ön plana çıxır.
Mənbə: TheGuardian