Bioloji aktiv əlavələr və vitaminlər tez-tez sağlamlığı qorumağın, enerjini artırmağın və qocalmanı ləngitməyin sadə yolu kimi reklam olunur. Lakin alimlər xəbərdarlıq edir ki, tam dəyərli qidalanma zamanı əksər insanlar üçün əlavələr nəzərəçarpacaq fayda vermir, bəzi hallarda isə hətta təhlükəli ola bilər. Bu barədə The Conversation portalı məlumat yayıb.
Bununla belə, yaşlı insanlarda vəziyyət daha mürəkkəbdir. Yaş artdıqca iştahanın azalması, xroniki xəstəliklər, diş problemləri və vitamin-mineralların mənimsənilməsinə təsir edən dərmanların qəbulu səbəbindən qida maddələrinin çatışmazlığı daha tez-tez müşahidə olunur.
İcmalın müəllifləri — Navarra Universitetindən geriatriya üzrə məsləhətçi Migel Q. Borda və Limerik Universitetinin hüceyrə biologiyası və immunologiya kafedrasının dosenti Corc Baretto bildiriblər ki, əlavələrin qəbulu məqsədli olmalı və təsdiqlənmiş çatışmazlıqlara əsaslanmalıdır.
Yaşlı insanlarda ən geniş yayılmış problemlərdən biri B12 vitamininin çatışmazlığıdır. Bu vitamin sinir sisteminin fəaliyyəti, eritrositlərin yaranması və DNT-nin bərpası üçün vacibdir. Onun çatışmazlığı anemiya, zəiflik, ətrafların keyiməsi, yaddaşın pisləşməsi və şüur qarışıqlığı yarada bilər. Risk bəzi dərmanlar, məsələn, metformin və proton nasosu inhibitorları səbəbindən artır.
DNT sintezi və qan yaranmasında iştirak edən folat (B9 vitamini) da vacib sayılır. Lakin alimlər vurğulayırlar ki, fol turşusu təyin edilməzdən əvvəl B12 çatışmazlığı istisna olunmalıdır, əks halda nevroloji pozuntular gizli şəkildə inkişaf etməyə davam edə bilər.
Tez-tez müzakirə olunan digər vitamin isə D vitaminidir. Onun çatışmazlığı xüsusilə hərəkət məhdudiyyəti olan, günəş altında az olan və ya osteoporozdan əziyyət çəkən yaşlı insanlarda geniş yayılıb. Lakin böyük tədqiqatlar göstərib ki, çatışmazlığı olmayan nisbətən sağlam yaşlı insanlarda D vitamini sınıq riskini azaltmır.
İcmal müəllifləri zülalın vacibliyini də xatırladırlar. Bir çox yaşlı insan ət, balıq, yumurta, süd məhsulları və paxlalıları kifayət qədər qəbul etmir ki, bu da sarkopeniyanın — yaşla əlaqəli əzələ kütləsi və güc itkisi — inkişafına səbəb olur. Bu isə yıxılma, zəiflik və müstəqilliyin itirilməsi riskini artırır.
Bununla yanaşı, əlavələrin nəzarətsiz qəbulu zərər verə bilər. A və D vitaminlərinin yüksək dozaları toksik təsir yarada bilər, dəmir isə təsdiqlənmiş çatışmazlıq olmadan qəbul edilməməlidir. Bəzi əlavələr dərmanlarla da qarşılıqlı təsirə girir.
Tədqiqatçıların sözlərinə görə, sağlam qocalmanın əsası “möcüzəvi” həblər deyil, tam dəyərli qidalanma, fiziki aktivlik, yaxşı yuxu və sosial fəallıqdır.
Mənbə: mail.ru