Azərbaycan Ermənistan sülh müqaviləsi, mayda sülh sazişi, Məhəmməd Əsədullazadə, Nikol Paşinyan, Ermənistan Konstitusiyası, Vaşinqtonun təşviqi, sülh prosesi, Konstitusiya
Siyasət

Məhəmməd Əsədullazadə: ABŞ–İran danışıqlarında razılaşma ehtimalı ilə hərbi eskalasiya riski paralel davam edir

ABŞ və İran arasında diplomatik danışıqlar davam etsə də, tərəflərin mövqelərindəki fikir ayrılıqları regionda hərbi qarşıdurma ehtimalını gündəmdə saxlayır. Nüvə proqramı ətrafında müzakirələr, Vaşinqtonun Tehrana qarşı təzyiq siyasəti və mümkün hərbi ssenarilər prosesin gələcək istiqamətini müəyyən edən əsas amillər kimi qiymətləndirilir.

Bugun.tv xəbər verir ki, bu barədə Milli Cəbhə Partiyası sədrinin müavini, siyasi ekspert Məhəmməd Əsədullazadə sosial media hesabında paylaşdığı şərhdə bildirib.

Ekspertin sözlərinə görə, tərəflər arasında danışıqlar konfidensial şəkildə davam edir və əsas müzakirə mövzularından biri İranın nüvə proqramıdır. ABŞ İranın uranı zənginləşdirmə prosesini üçüncü ölkədə həyata keçirməsini, yaxud zənginləşdirmə səviyyəsini 3 faizə qədər azaltmasını, eləcə də təxminən 400 kiloqram nüvə materialının ölkədən çıxarılmasını tələb edir. Lakin Tehran bu şərtlərlə razılaşmır və yeni sənəd üzərində müzakirələr aparılır.

Əsədullazadə mümkün kompromis variantlarından biri kimi İranın uranı 3 faizə qədər zənginləşdirməsinə icazə verilməsini, lakin əldə olunan materialdan yalnız elmi və mülki məqsədlər üçün istifadə edilməsi barədə razılığın əldə olunmasını göstərir.

Hərbi təzyiq və regional risklər

Siyasi ekspert hesab edir ki, ABŞ İran ətrafında hərbi qüvvələrini cəmləşdirməklə yanaşı, iqtisadi blokada və sanksiyalar vasitəsilə də Tehrana təzyiq göstərir. Onun fikrincə, İranın kəşfiyyat sistemində baş verən dəyişikliklər, təhlükəsizlik qurumlarının ali rəhbərliyin nəzarətinə verilməsi və rəsmilərə qarşı sui-qəsdlər ölkədə təhlükəsizlik mexanizmlərinin yenidən qurulmasına səbəb olan amillərdəndir.

Ekspert ABŞ və İsrailin İrana qarşı yeni hərbi əməliyyatlar keçirməsi ehtimalını da istisna etmir. Onun qiymətləndirməsinə görə, genişmiqyaslı hücum regionda nəzarətdən çıxan eskalasiyaya gətirib çıxara bilər. İranın cavab olaraq regiondakı ABŞ hərbi bazalarını və müttəfiq ölkələrin infrastrukturunu hədəfə alması, eləcə də Yəməndəki Ənsarullah hərəkatının Bab əl-Məndəb boğazında gəmiçiliyə qarşı fəaliyyətini intensivləşdirməsi beynəlxalq ticarət və enerji daşımalarına ciddi təsir göstərə bilər.

Əsədullazadə Bəhreyn, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Küveytin də mümkün qarşıdurma ssenarilərində risk altında qala biləcəyini bildirir. O, həmçinin İranın strateji infrastruktur obyektlərinə, o cümlədən elektrik şəbəkələrinə və sənaye müəssisələrinə zərbələr endirilməsi ehtimalından danışır. Bununla belə, belə hücumların avtomatik olaraq İranda hakimiyyət dəyişikliyinə səbəb olmayacağını vurğulayır.

Diplomatik vasitəçilik ön planda

Ekspertin fikrincə, hazırda Tehran danışıqları davam etdirməklə vaxt qazanmağa, Vaşinqton isə nüvə proqramına nəzarət etmək və İranın regional hərbi imkanlarını məhdudlaşdırmaqla bağlı nəticə əldə etməyə çalışır. Bu prosesdə Qətər, Pakistan və Türkiyənin vasitəçilik səyləri də xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Əsədullazadə hesab edir ki, razılaşma əldə olunmadığı təqdirdə, ABŞ-ın İrana qarşı məhdud hərbi zərbələr endirməsi ehtimalı arta bilər. Onun qənaətinə görə, yaxın dövrdə əsas diqqət diplomatik danışıqların hansı nəticə ilə yekunlaşacağına və tərəflərin qarşılıqlı güzəştlərə nə dərəcədə hazır olacağına yönələcək.

Aynur Camal

Oxşar xəbərlər

“Azərbaycanla Ermənistan arasında ticarət dövriyyəsinin artması üçün imkanlar genişdir”

Aynur Camal

Vüqar Bayramov: Birgə Bəyannamə Azərbaycan üçün yeni iqtisadi və investisiya imkanları yarada bilər

Aynur Camal

Ekspert: “İran ABŞ-a öz şərtlərini diktə edir”

Aynur Camal

Bu veb sayt təcrübənizi yaxşılaşdırmaq üçün kukilərdən istifadə edir. Güman edirik ki, bununla razısınız, lakin istəsəniz, imtina edə bilərsiniz.Qəbul edinƏtraflı Oxu