Bugun.tv xəbər verir ki, payızda ağac yarpaqlarının yaşıl rəngdən sarı, narıncı və qırmızı çalarlara keçməsi bitkilərdə baş verən təbii kimyəvi dəyişikliklərlə bağlıdır. ABŞ-ın Penn State Universitetinin mütəxəssisləri tərəfindən oktyabrın 2-də yenilənən elmi izahda bu rəng dəyişməsinin əsas səbəbləri açıqlanıb.
Yaşıl rəngin arxasında nə dayanır?
Yarpaqlara yaşıl rəng verən xlorofil bitkilərin fotosintez prosesində mühüm rol oynayır. Bu proses zamanı bitkilər günəş işığından istifadə edərək böyümələri üçün lazım olan üzvi maddələri hazırlayırlar.
Payızda günlər qısaldıqda və temperatur dəyişdikdə ağaclarda xlorofilin yaranması azalır, mövcud xlorofil isə parçalanır. Nəticədə yarpaqlarda əvvəldən mövcud olan sarı və narıncı rəngli piqmentlər daha aydın görünür.
Bəs qırmızı yarpaqlar necə yaranır?
Bəzi ağacların yarpaqlarında payızda antosianin adlanan piqmentlər də yaranır. Bu maddələr qırmızı və tünd qırmızı çalarların əmələ gəlməsinə kömək edir. Havanın temperaturu, günəşli günlər, yağıntı və ağacın növü rənglərin nə qədər parlaq olmasına təsir göstərə bilər.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, payız yarpaqlarının rəngini yalnız soyuq hava müəyyən etmir. Mövsüm ərzindəki rütubət və digər hava şəraiti də bu prosesdə rol oynayır.
Beləliklə, payızda təbiətdə müşahidə etdiyimiz rəngarəng mənzərə ağacların qışa hazırlaşmasının bir hissəsidir.
Mənbə: Penn State Extension