Bugun.tv xəbər verir ki, fiziklər zamanın ölçülməsi ilə bağlı indiyədək nəzərə alınmayan çox kiçik bir qeyri-müəyyənliyin mövcud ola biləcəyini irəli sürüblər. Yeni nəzəri araşdırmaya görə, bəzi kvant nəzəriyyələri doğru olduğu halda, kainatda zamanın dəqiqliyinin fundamental sərhədi ola bilər.
ScienceDaily-nin məlumatına görə, beynəlxalq fiziklər qrupu kvant mexanikasında “dalğa funksiyasının çökməsi” adlandırılan hadisəni izah edən alternativ modelləri araşdırıb. Alimlər xüsusilə bu proseslə cazibə qüvvəsi arasında mümkün əlaqəni öyrəniblər. Nəticələr göstərib ki, belə modellər zamanın özündə olduqca kiçik qeyri-müəyyənliyin mövcudluğunu nəzərdə tuta bilər.
Tədqiqatçılar iki fərqli nəzəri yanaşmanı, o cümlədən Diósi-Penrose modelini və Continuous Spontaneous Localization modelini nəzərdən keçiriblər. Bu modellər kvant vəziyyətlərinin heç bir xarici müşahidəçi olmadan öz-özünə dəyişə biləcəyini irəli sürür.
Alimlərin hesablamalarına əsasən, əgər bu nəzəriyyələr doğrudursa, saatların vaxtı ölçmək qabiliyyətinin qarşısında fundamental məhdudiyyət mövcud ola bilər. Lakin söhbət son dərəcə kiçik təsirdən gedir. Müasir ən dəqiq atom saatları belə bu qeyri-müəyyənliyi aşkar edə biləcək səviyyədə deyil.
Araşdırmanın müəllifləri bildirirlər ki, nəticə gündəlik həyatda vaxt ölçülməsinə heç bir praktiki təsir göstərmir. Eyni zamanda, bu nəzəri yanaşma kvant mexanikası ilə Albert Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsi arasında əlaqənin araşdırılması üçün maraqlı imkan yaradır.
Müasir fizikada əsas açıq suallardan biri kvant mexanikası ilə cazibə qüvvəsini vahid nəzəri çərçivədə birləşdirməkdir. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, zamanın mümkün fundamental qeyri-müəyyənliyinin öyrənilməsi bu istiqamətdə yeni ipucları verə bilər. Nəticələrin gələcəkdə daha dəqiq fiziki təcrübələrlə sınaqdan keçirilməsi nəzərdə tutulur.
Araşdırma Physical Review Research jurnalında dərc olunub.
Mənbə: Science Daily