“Daha çox su için” — bu məsləhət hər yerdə eşidilir: blogerlərdən tutmuş həkimlərə qədər. Bir çox insan yanında su butulkası gəzdirir, telefona xatırlatmalar qoyur və istəməsə belə gündəlik “normanı” tamamlamağa çalışır. Lakin müasir elmi araşdırmalar bu məsələyə daha fərqli yanaşır.
“Gündə 8 stəkan su” mifi haradan yaranıb?
Bu fikir 1945-ci ilə gedib çıxır. ABŞ Milli Tədqiqat Şurasının Qida Şurası o zaman gündəlik su ehtiyacının təxminən 2,5 litr olduğunu tövsiyə etmişdi.
Amma vacib bir detal çox vaxt unudulur: həmin sənəddə bu mayenin böyük hissəsinin qida vasitəsilə alındığı da qeyd olunurdu. Yəni söhbət yalnız təmiz sudan yox, şorba, meyvə, tərəvəz, çay və qəhvədən alınan ümumi mayedən gedirdi.
Zamanla bu izah itdi və tövsiyə sadələşərək məşhur mifə çevrildi: “gündə 8 stəkan təmiz su içmək lazımdır”.
Müasir elm nə deyir?
Son onilliklərdə insan orqanizminin su balansı ilə bağlı çoxsaylı araşdırmalar aparılıb. Nəticələr göstərir ki, suya olan ehtiyac sabit deyil və bir çox amillərdən asılıdır:
- Bədən ölçüsü və quruluşu: iri bədənli insanlar daha çox maye tələb edir
- Fiziki aktivlik: idman zamanı tərləmə ilə su itkisi artır
- İqlim: isti və quru havada suya ehtiyac yüksəlir
- Sağlamlıq vəziyyəti: bəzi xəstəliklər və dərmanlar su balansına təsir edir
- Qidalanma: sulu meyvə və tərəvəzlər su ehtiyacını qismən qarşılayır
Susuzluq — ən etibarlı göstərici
Sağlam insanlarda susuzluq hissi adətən kifayət qədər dəqiq işləyir. Araşdırmalar göstərir ki, insan susadıqda içib, doyduqda dayanırsa, əlavə hesab aparmadan normal su balansını qoruyur.
İstisna hal yaşlı insanlardır — yaş artdıqca susuzluq hissi zəifləyə bilər, buna görə onlar bəzən rejimlə su içməlidirlər.
Kifayət qədər su içdiyinizi necə bilmək olar?
Həkimlər sadə göstəricilərə diqqət etməyi tövsiyə edir:
- Sidiyin rəngi: açıq saman rəngi — normal, tünd rəng — daha çox su lazımdır
- Sidiyə çıxma tezliyi: gündə 4–7 dəfə — normal sayılır
- Ümumi vəziyyət: ağız quruluğu, baş ağrısı, yorğunluq — yüngül susuzluq əlaməti ola bilər
Qeyd olunur ki, çay və qəhvə də ümumi maye balansına daxildir. “Qəhvə susuzlaşdırır” fikri isə həddindən artıq şişirdilib — orta miqdarda kofein qəbulunun ciddi dehidrasiyaya səbəb olmadığı göstərilib.
Nəticə
Mütəxəssislər vurğulayır: özünüzü zorla “norma”ya salmağa ehtiyac yoxdur. Gün ərzində suyu yanınızda saxlayın, az-az için və bədəninizin siqnallarına qulaq asın.
Mənbə: mail.ru