27 C
Baku
21 Sentyabr 2026, 15:54
insan beyni, Stanford Universiteti, beyin inkişafı, sinir sistemi, kök hüceyrələr, ALS, SMA, Nature Neuroscience
Maraqlı faktlar

İnsan beyninin iki ayrı inkişaf xəttindən yarandığı üzə çıxdı

Bugun.tv xəbər verir ki, Stanford Universitetinin alimləri insan beyninin inkişafı ilə bağlı uzun illər mövcud olmuş təsəvvürə yenilik gətirən nəticə əldə ediblər. Tədqiqatçılar beynin ön və arxa hissələrinin embrionun inkişafının ən erkən mərhələsində bir-birindən fərqli hüceyrə qruplarından yarandığını müəyyənləşdiriblər.

Əvvəllər beynin bütün əsas hissələrinin erkən inkişaf mərhələsində vahid bir ana öncül hüceyrə qrupundan yarandığı düşünülürdü. Yeni araşdırmaya görə isə qastrulyasiya zamanı iki fərqli inkişaf xətti formalaşır. Onlardan biri ön və orta beyni, digəri isə arxa beyni əmələ gətirir.

Alimlər siçan embrionlarında Otx2 geni ifadə edən hüceyrələrin ön və orta beyinə, Gbx2 geni ifadə edən hüceyrələrin isə arxa beyinə çevrildiyini müəyyən ediblər. Bu iki hüceyrə qrupu inkişafın ən erkən mərhələlərindən etibarən bir-birindən ayrı qalır.

Araşdırmanın müəlliflərindən Kyle Loh bildirib ki, beynin ön hissəsi arxa hissədən tamamilə fərqli öncül hüceyrədən yaranır. Tədqiqatçılar bu inkişaf modelinə dair oxşar izləri toyuq, zebra balığı və dəniz palıd qurdları kimi müxtəlif canlılarda da aşkar ediblər. Bu isə modelin 500 milyon ildən çox yaşı ola biləcəyinə işarə edir.

Tədqiqatın mühüm nəticələrindən biri də kök hüceyrələrdən insan arxa beyin motor neyronlarının laboratoriyada yetişdirilməsinin mümkün olmasıdır. Bu üsul amiotrofik lateral skleroz (ALS) və spinal əzələ atrofiyası (SMA) kimi xəstəliklərin öyrənilməsinə və gələcək müalicə araşdırmalarına kömək edə bilər.

Nəticələr Nature Neuroscience jurnalında dərc olunub.

Mənbə:  Trt.haber

Aynur Camal

Oxşar xəbərlər

Sürücüsüz taksilər 2028-ci ildə fəaliyyətə başlayacaq

Aynur Camal

Qara dəliklər ulduzları udduqdan sonra geri püskürdür

Aynur Camal

Okeanın dibinə plastikdən süni dəniz otu yerləşdirdilər: Nəticə təəccübləndirdi

Aynur Camal

Bu veb sayt təcrübənizi yaxşılaşdırmaq üçün kukilərdən istifadə edir. Güman edirik ki, bununla razısınız, lakin istəsəniz, imtina edə bilərsiniz.Qəbul edinƏtraflı Oxu