narıncı pişiklər, pişiklərin genetikası, ARHGAP36 geni, DNT araşdırması, X xromosomu, heyvanlar aləmi, elmi kəşflər, maraqlı faktlar
Maraqlı faktlar

Narıncı pişiklərin rənginin sirri 60 ildən sonra açıldı

Bugun.tv xəbər verir ki, alimlər pişiklərin tüklərinin narıncı rəng almasına səbəb olan genetik dəyişikliyi müəyyən ediblər. Təxminən 60 ildir araşdırılan bu sirrin DNT-dəki kiçik bir hissənin itməsi ilə əlaqəli olduğu üzə çıxıb.

Stanford Universiteti və Yaponiyanın Kyushu Universitetinin tədqiqatçıları apardıqları müstəqil araşdırmalarda narıncı rəngin formalaşmasında ARHGAP36 adlı genin rolunu müəyyən ediblər. Araşdırmaların nəticələri 2025-ci ildə “Current Biology” elmi jurnalında dərc olunub.

DNT-dəki dəyişiklik rəngi necə yaradır?

Alimlərin araşdırmasına görə, narıncı tüklü pişiklərdə X xromosomunda yerləşən ARHGAP36 geninin müəyyən bir hissəsində təxminən 5 min DNT vahidindən ibarət silinmə baş verib. Bu dəyişiklik pişiklərin dəri hüceyrələrində həmin genin aktivliyini artırır. Nəticədə tünd rəngli piqmentlərin yaranması zəifləyir, sarımtıl və qırmızımtıl çalarlar üstünlük təşkil edir.

Tədqiqatçılar narıncı pişiklərin dəri hüceyrələrində bu genlə əlaqəli RNT miqdarının digər pişiklərlə müqayisədə təxminən 13 dəfə çox olduğunu müəyyən ediblər.

Narıncı pişiklərin çoxu niyə erkək olur?

Kəşf narıncı pişiklərin rənginin cinsiyyətlə əlaqəsini də izah edir. Erkək pişiklərdə bir X xromosomu olduğuna görə narıncı rənglə əlaqəli genetik dəyişiklik bütün tüklərin narıncı olmasına səbəb ola bilər.

Dişi pişiklərdə isə iki X xromosomu var. Hüceyrələrdə bu xromosomlardan birinin təsadüfi şəkildə fəaliyyətsizləşməsi nəticəsində narıncı və qara rəngli tüklər müxtəlif sahələrdə görünə bilər. Ağ rəngli sahələrin yaranmasında isə əlavə genetik amillər rol oynayır.

Araşdırma narıncı pişiklərin zəka səviyyəsinin digər pişiklərdən aşağı olması barədə yayılan fikirlərin elmi əsasının olmadığını da göstərir. Aşkarlanan rəng dəyişikliyinin pişiklərin sağlamlığına və zehni inkişafına mənfi təsir göstərdiyinə dair sübut yoxdur.

Mənbə: Trt.haber

Aynur Camal

Oxşar xəbərlər

Yağış damcılarının səsi düyü toxumlarının daha tez cücərməsinə kömək edir

Aynur Camal

Bitkilər susuz qalanda səs çıxarır: Alimlər maraqlı kəşfə imza atdı

Aynur Camal

İngilis çayı ilə Hindistan çayı arasında əsas fərq nədir?

Aynur Camal

Bu veb sayt təcrübənizi yaxşılaşdırmaq üçün kukilərdən istifadə edir. Güman edirik ki, bununla razısınız, lakin istəsəniz, imtina edə bilərsiniz.Qəbul edinƏtraflı Oxu