Bugun.tv xəbər verir ki, Qara dənizdə Rusiya və Ukrayna arasında limanlara, taxıl terminallarına və yük gəmilərinə qarşı hücumların artması dünya buğda bazarında təchizatla bağlı ciddi narahatlıqlar yaradıb.
Reuters-in məlumatına görə, Qara dəniz regionundan buğda daşınmasının çətinləşməsi fonunda Çikaqo buğda fyuçerslərinin qiyməti iyulun əvvəlindən etibarən 17 faizdən çox yüksəlib. Hücumların artması nəticəsində bəzi taxıl terminalları fəaliyyətini dayandırıb, bir sıra yük gəmilərinin yüklənməsi isə gecikdirilib və ya ləğv edilib.
Qara dəniz buğda ixracında mühüm rol oynayır
Rusiya və Ukrayna dünyanın ən böyük buğda ixracatçıları sırasında yer alır. Xüsusilə Asiya, Yaxın Şərq və Şimali Afrika ölkələri bu regiondan gələn taxıldan ciddi şəkildə asılıdır.
Hazırda buğdanın yeni məhsul mövsümü başladığı üçün Qara dənizdən ixracın pozulması daha böyük əhəmiyyət daşıyır. Reuters yazır ki, iyul-sentyabr ayları ərzində Asiya ölkələri Qara dəniz regionundan təxminən 2-2,5 milyon ton buğda almağı planlaşdırıb. Lakin yükdaşımalardakı problemlər həmin məhsulların bir hissəsinin vaxtında çatdırılmayacağı ilə bağlı narahatlıq yaradıb.
Misir və İndoneziya risk qarşısındadır
Qara dənizdəki vəziyyət xüsusilə böyük buğda idxalçıları üçün əhəmiyyətlidir. Dünyanın ən böyük buğda idxalçısı olan Misir 2026-cı ilin ilk yarısında buğda idxalının 82 faizindən çoxunu Rusiya və Ukraynadan həyata keçirib.
İndoneziya da Qara dəniz regionundan böyük həcmdə buğda alır. Ölkənin un istehsalçıları hazırda alternativ tədarükçülər axtarmağa başlayıblar. Bolqarıstan, Avstraliya, Rumıniya və Argentina mümkün alternativlər arasında göstərilir.
Alternativ buğda daha bahalıdır
Qara dənizdən tədarükün azalması idxalçıları daha uzaq bazarlara yönəlməyə məcbur edə bilər. Lakin bu, buğdanın qiymətini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər.
Reuters-in məlumatına görə, Qara dəniz buğdasının bir tonu təxminən 260-280 dollar olduğu halda, Avstraliya Premium White buğdasının Asiyaya çatdırılma daxil qiyməti 315-320 dollar civarındadır. ABŞ buğdasının bəzi növləri də Qara dəniz məhsulundan daha baha başa gəlir.
Bu vəziyyətin uzun müddət davam etməsi dünya ərzaq bazarında qiymət təzyiqini artıra və buğdadan asılı olan ölkələrin ərzaq xərclərinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.
Gəmilər üçün risk artır
Qara dənizdə yükdaşıma təhlükəsizliyi ilə bağlı vəziyyət də pisləşib. Reuters-in məlumatına görə, son həftələrdə Rusiya və Ukraynanın limanlara və gəmilərə qarşı qarşılıqlı hücumları artıb.
İyul ayında Ukraynada limanlarda 35 gəmi, dənizdə 22 gəmi və liman infrastrukturlarına 67 hücum qeydə alındığı bildirilib. Müqayisə üçün, 2025-ci ilin bütün ili ərzində Ukraynada limanlarda gəmilərə qarşı 14 hücum qeydə alınmışdı.
Mütəxəssislər hesab edir ki, Qara dənizdə təhlükəsizlik vəziyyəti sabitləşməsə, dünya buğda bazarında təchizat problemi daha da dərinləşə bilər. İdxalçı ölkələrin alternativ mənbələrə yönəlməsi isə qiymətlərin yüksək qalmasına səbəb ola bilər.
Mənbə: Reuters