Bugun.tv xəbər verir ki, İzmir Katip Çələbi Universitetinin İnşaat Mühəndisliyi fakültəsinin tələbələrindən ibarət “Sismik” komandası hazırladıqları zəlzələyə davamlı bina layihəsi ilə ABŞ-da keçirilən beynəlxalq yarışmada dünya birincisi olub.
13-17 iyul tarixlərində ABŞ-ın Oregon ştatının Portland şəhərində keçirilən EERI SDC 2026 yarışmasında dünyanın müxtəlif ölkələrindən 49 universitet iştirak edib. İzmir Katip Çələbi Universitetinin komandası bütün rəqiblərini geridə qoyaraq birinci yeri tutub.
Bu nəticə ilə “Sismik” komandası yarışın tarixində dünya birinciliyini qazanan ilk Türkiyə komandası olub.
Zəlzələni maket üzərində sınaqdan keçiriblər
Zəlzələ Mühəndisliyi Araşdırma İnstitutu tərəfindən təşkil olunan yarışmada tələbələrdən müəyyən edilmiş texniki tələblərə uyğun çoxmərtəbəli bina modeli hazırlamaq tələb olunub.
Hazırlanan maketlər real zəlzələlər zamanı qeydə alınmış hərəkət məlumatlarının tətbiq edildiyi xüsusi sınaq platformasında yoxlanılıb. İki fərqli zəlzələ ssenarisi ilə sınaq aparılıb və yalnız binanın dağılmadan dayanması deyil, layihənin bütün xüsusiyyətləri qiymətləndirilib.
Münsiflər komandaların hazırladığı amortizator sistemi, rəqəmsal modelləşdirmə nəticələri, tikinti xərcləri, memarlıq və estetik xüsusiyyətlər, həmçinin təqdim olunan layihə sənədlərini də nəzərə alıblar.
İzmir Katip Çələbi Universitetinin komandası bütün mərhələlərdən uğurla keçərək dünya çempionu olub.
“Yenilikçi amortizator hazırladıq”
Universitetin İnşaat Mühəndisliyi fakültəsinin müəllimi doktor Həsən Əmrə Demirçi bildirib ki, yarışma təxminən 23 ildir keçirilir və burada dünyanın tanınmış universitetlərinin komandaları iştirak edir.
Onun sözlərinə görə, tələbələr sadəcə bina maketi hazırlamayıb, eyni zamanda zəlzələ zamanı konstruksiyanın necə davranacağını əvvəlcədən hesablayıblar. Binanın sürətlənməsi və yerdəyişməsi kimi göstəricilər rəqəmsal modelləşdirmə vasitəsilə proqnozlaşdırılıb.
Demirçi bildirib ki, zəlzələnin təsirini azaltmaq üçün layihəyə xüsusi amortizator sistemi də hazırlayıblar. Bu sistem zəlzələ zamanı binaya və daşıyıcı konstruksiya elementlərinə ötürülən qüvvələrin azaldılmasına kömək edir.
O vurğulayıb ki, tələbələr hələ məzun olmadan real mühəndislik layihəsinin bütün mərhələlərini praktiki şəkildə təcrübədən keçiriblər.
Sınaqlarda real zəlzələ məlumatlarından istifadə olunub
Demirçi qeyd edib ki, yarış zamanı yalnız zəlzələnin gücü deyil, real zəlzələlərdə qeydə alınmış hərəkət məlumatları da nəzərə alınıb.
Sınaq platformasına əvvəlki zəlzələlərə aid sürətlənmə-zaman göstəricilərinin daxil edildiyini bildirən Demirçi bunun sayəsində modelin real zəlzələ zamanı necə davranacağının müşahidə olunduğunu söyləyib.
Onun sözlərinə görə, müxtəlif ölkələrdə qeydə alınmış zəlzələ məlumatlarından da istifadə etmək mümkün olub.
Türkiyənin zəlzələ qurşağında yerləşdiyini xatırladan Demirçi tələbələrlə təxminən bir il ərzində intensiv işlədiklərini bildirib və əldə olunan uğurun əsas zəhmətinin gənc mühəndis namizədlərinə aid olduğunu vurğulayıb.
Türkiyədən ilk dünya çempionu
Demirçi yarışın əvvəlki illərində Türkiyədən heç bir universitetin dünya birinciliyini qazana bilmədiyini qeyd edib.
O, komandanın uğurunun xüsusi əhəmiyyət daşıdığını bildirərək tələbələri ilə fəxr etdiyini söyləyib. Onun sözlərinə görə, təxminən bir il gecə-gündüz çalışan komanda Türkiyəni beynəlxalq platformada uğurla təmsil edib.
“Təsvir edilə bilməyəcək qədər xoşbəxt idik”
İki ildir yarışda iştirak edən komandanın kapitanı Məhəmməd Haktan Korkmaz bildirib ki, çempionluğa gedən hazırlıq prosesi təxminən 10-11 ay davam edib.
O, komandanın böyük əmək sərf etdiyini və bütün bu zəhmətin dünya birinciliyi ilə nəticələnməsinin onlar üçün böyük xoşbəxtlik olduğunu deyib.
Korkmaz 49 universitet arasında birinci olmağın yaratdığı həyəcanı təsvir edərkən, qalibin elan edildiyi anın unudulmaz olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, komanda üzvləri bir-birlərini qucaqlayarkən yüzlərlə insanın onları ayaqüstə alqışlaması onun üçün “təsvir edilə bilməyəcək qədər böyük xoşbəxtlik” olub.
Çətinlikləri özləri həll ediblər
Komandanın üzvü, dördüncü kurs tələbəsi Ayça Dərvişoğlu isə hazırlıq prosesinin olduqca intensiv və yorucu keçdiyini bildirib.
Onun sözlərinə görə, qarşılarına çıxan problemləri komanda yoldaşları ilə birlikdə həll etməyə çalışıblar. Dərvişoğlu intizamlı və planlı işin uğurda mühüm rol oynadığını vurğulayıb.
Yarışa az vaxt qalmış maketin hazırlanması üçün lazım olan və tapılması çətin olan bir materialla bağlı problem yarandığını deyən tələbə hazır həll gözləmək əvəzinə həmin materialı özlərinin hazırladığını bildirib.
Böyük hissələri özləri kəsiblər
Dərvişoğlu lazım olan materialı əldə etmək üçün iri hissələri öz imkanları ilə ayrı-ayrılıqda kəsdiklərini və bunun sayəsində maketi yarışın başlanacağı tarixə qədər hazırlaya bildiklərini söyləyib.
O, yarış zamanı müxtəlif universitetlərdən gələn komandaların da hazırladıqları maketdəki əl işinə diqqət yetirdiyini bildirib. Bu marağın onların işinə verilən qiymət baxımından əlavə qürur yaratdığını qeyd edib.
Tələbələr təkcə kubok qazanmayıblar
Tələbələr bildiriblər ki, aylarla davam edən hazırlıq prosesi onlara yalnız bir mükafat qazandırmayıb. Onlar eyni zamanda mühəndislik peşəsində vacib olan problem həlli, vaxtın idarə edilməsi, komanda işi və layihənin hazırlanması bacarıqlarını praktiki şəkildə öyrəniblər.
İzmir Katip Çələbi Universitetinin “Sismik” komandasının uğuru Türkiyənin zəlzələ təhlükəsizliyi sahəsində gənc mühəndis namizədlərinin beynəlxalq səviyyədə böyük potensiala malik olduğunu da göstərib.
49 universitet arasından dünya birinciliyinə yüksələn komanda yarışın tarixinə ilk Türkiyə çempionu kimi düşüb. Tələbələrin hazırladığı layihə və qazandıqları təcrübənin gələcəkdə daha təhlükəsiz binaların layihələndirilməsinə töhfə verə biləcək yeni mühəndislərin yetişdirilməsi baxımından mühüm nümunə olduğu bildirilib.
Mənbə: EnSonHaber