Alimlər 99 yaquarın GPS məlumatlarını təhlil edərək bu yırtıcıların yaşayış sahələri arasında hərəkət edə biləcəyi yeni təbii dəhlizləri müəyyənləşdiriblər. Araşdırma bəzi əvvəlki marşrutların artıq yararsız ola biləcəyini də göstərib.
Bugun.tv xəbər verir ki, beynəlxalq alimlər qrupu yaquarların Meksikadan Argentinaya qədər uzanan ərazilərdə hərəkət imkanlarını araşdıraraq bu heyvanların yaşayış sahələrini birləşdirən yeni xəritə hazırlayıb. Science Mail elmi nəşrinin oktyabrın 26-da yaydığı məlumata görə, tədqiqatçılar beş ölkədə yaşayan 99 yetkin yaquarın GPS izləmə cihazlarından əldə edilmiş 134 mindən çox yer məlumatını təhlil ediblər.
Araşdırma Ecosphere elmi jurnalında dərc olunub. Əvvəlki xəritələr əsasən mütəxəssislərin ehtimallarına əsaslandığı halda, yeni tədqiqat yaquarların faktiki hərəkət məlumatlarından istifadə etməklə hazırlanıb. Bunun sayəsində heyvanların hansı ərazilərdən keçə biləcəyi və ayrı-ayrı populyasiyalar arasında əlaqəni təmin edən təbii dəhlizlərin harada yerləşdiyi barədə daha dolğun təsəvvür yaranıb.
Bəzi marşrutlar artıq keçilməz ola bilər
Tədqiqatçılar əvvəlki xəritələrdə göstərilən bəzi dəhlizlərin ətraf mühitdə baş verən dəyişikliklər səbəbindən artıq işlək olmaya biləcəyini müəyyən ediblər. Eyni zamanda, daha əvvəl nəzərə alınmayan yeni mümkün hərəkət yolları da aşkar edilib.
Cənubi Amerikada müəyyənləşdirilən marşrutlardan biri Boliviyanın şimalından başlayaraq Pantanal bataqlıq ərazisi və Paraqvay çayı hövzəsi boyunca Paraqvaya, oradan isə Argentinanın şimalına uzanır.
Bununla belə, xəritədə göstərilən yeni dəhlizlər hələ tam təsdiqlənmiş marşrutlar hesab edilmir. Alimlər onların həqiqətən yaquarlar tərəfindən istifadə olunub-olunmadığını müəyyənləşdirmək üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac olduğunu bildirirlər. Bunun üçün foto-tələlərdən, genetik analizlərdən və ətraf mühitdə qalan DNT izlərinin öyrənilməsindən istifadə edilməsi nəzərdə tutulur.
Yaquarların yaşayış mühitinin qorunması niyə vacibdir?
Yaquar Amerikada yaşayan ən iri pişikkimilərdən biridir. Araşdırmaya əsasən, son bir əsrdə bu heyvanların tarixi yayılma arealının yarıdan çoxu itirilib. Meşələrin qırılması, infrastruktur layihələri və insanlarla qarşıdurmalar onların yaşayış sahələrinin daralmasına səbəb olan əsas amillərdəndir.
Yaquar populyasiyalarının bir-birindən təcrid olunması heyvanların sərbəst hərəkətini və populyasiyalar arasında genetik müxtəlifliyin qorunmasını çətinləşdirir. Tədqiqatçıların fikrincə, yeni xəritə təbiəti mühafizə edən qurumlara və yerli icmalara bu dəhlizlərin qorunması üçün daha düzgün qərarlar verməyə kömək edə bilər.
Müəyyən edilmiş marşrutların bir çoxu milli parklar və digər xüsusi mühafizə olunan ərazilərdən kənarda yerləşir. Buna görə də alimlər torpaqdan istifadənin düzgün planlaşdırılmasını və zədələnmiş təbii mühitin bərpasını vacib hesab edirlər.
Mənbə: mail.ru