Türkiyənin Şanlıurfa və Kahramanmaraş şəhərlərində baş verən məktəb hücumlarından sonra mütəxəssislər rəqəmsal platformaların zorakılığı təşviq etmə və təşkil etmədə oynadığı rola diqqət çəkərək, bunun uşaqlar və gənclər üçün ciddi risklər yaratdığını bildiriblər.
Son dövrlərdə qeydə alınan məktəb hücumları rəqəmsal dünyanın qaranlıq tərəfini yenidən gündəmə gətirib. Ekspertlərin fikrincə, sosial media platformaları və zorakılıq məzmunlu rəqəmsal oyunlar xüsusilə uşaqlar və yeniyetmələr üzərində təhlükəli təsirlər yaradır.
“Rəqəmsal dünya artıq masum deyil”
Kastamonu Universitetinin müəllimi professor Selman Tunay Kamer bildirib ki, rəqəmsal mühitlər artıq yalnız əyləncə vasitəsi olmaqdan çıxıb və zorakılıq məzmunu getdikcə geniş yayılır. Onun sözlərinə görə, zorakılıq müşahidə və təqlid yolu ilə öyrənilir və rəqəmsal platformalar bu prosesi daha da sürətləndirir.
Qapalı qruplar təhlükə yaradır
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bəzi qapalı sosial media qrupları zorakılığı təşviq edən məzmunların yayılmasına şərait yaradır. Bu platformalarda hücum planlarının hazırlanması, zərərli yönləndirmələr və kiberzorakılıq kimi ciddi risklər mövcuddur.
Uşaq inkişafı üzrə mütəxəssis Başak Öztürk də rəqəmsal platformalarda mənfi rol modellərinin sürətlə yayıldığını vurğulayıb.
Qlobal problemə çevrilir
Ekspertlər bildirirlər ki, məktəb hücumları təkcə Türkiyəyə xas deyil. ABŞ və Avropa ölkələrində də oxşar hadisələr baş verir. Rəqəmsallaşmanın bu prosesdə mühüm rol oynadığı qeyd olunur və problemin çoxşaxəli yanaşma tələb etdiyi vurğulanır.
“Təkcə qadağa çıxış yolu deyil”
Professor Kamer rəqəmsal platformalara qadağaların təkbaşına kifayət etmədiyini bildirərək, problemin həlli üçün ailə, təhsil sistemi, sosial siyasətlər və hüquqi mexanizmlərin birlikdə işləməsinin vacibliyini qeyd edib. O, həmçinin “Rəqəmsal Nəzarət Şurası” kimi strukturların yaradılmasını təklif edib.
Zorakılıq məzmunlu oyunlara diqqət
Sosial Media və Rəqəmsal Təhlükəsizlik Tədris və Araşdırma Mərkəzinin rəhbəri professor Levent Eraslan isə zorakılıq ehtiva edən oyunların uşaqlara təsirinə diqqət çəkib. Onun sözlərinə görə, bu cür oyunlar zorakılığı normallaşdırır və uşaqlarda aqressiya, diqqət çatışmazlığı və reallıqdan uzaqlaşma kimi problemlərə səbəb ola bilər.
Milyonlarla uşaq risk altındadır
Eraslan bildirib ki, Türkiyədə 10-18 yaş aralığında təxminən 30 milyon uşaq rəqəmsal oyunlarla təmasdadır və bu məsələ ciddi nəzarət tələb edir. O, həmçinin pis niyyətli şəxslərin rəqəmsal platformalar vasitəsilə uşaqlara təsir göstərə bildiyini qeyd edib.
Ailələrin rolu böyükdür
Ekspertlər valideynlərin uşaqların rəqəmsal fəaliyyətini yaxından izləməli olduğunu vurğulayır. Uşaqların istifadə etdiyi tətbiqlərin bilinməsi və rəqəmsal savadlılığın artırılması əsas şərtlərdən biri kimi göstərilir.
“Problem oyun deyil, nəzarətsizlikdir”
Levent Eraslan qeyd edib ki, rəqəmsal oyunların tam qadağan edilməsi doğru yanaşma deyil. Onun fikrincə, əsas problem nəzarətsiz və istiqamətsiz istifadədir. Düzgün yönləndirmə ilə rəqəmsal mühit uşaqlar üçün həm təhlükəsiz, həm də faydalı ola bilər.
Mənbə: EnSonHaber