Bugun.tv xəbər verir ki, Avstraliyada alimlər tullantıya çevrilən qəhvə çöküntüsünü xüsusi üsulla emal edərək betonun tərkibində istifadə ediblər. Yeni materialın betonun möhkəmliyini təxminən 30 faiz artırdığı və tikinti sahəsində təbii quma alternativ ola biləcəyi müəyyənləşdirilib.
“En Son Haber”in məlumatına görə, RMIT Universitetinin tədqiqatçıları hər gün böyük həcmdə tullantıya çevrilən qəhvə çöküntüsünü tikinti materialına çevirmək üçün xüsusi üsul tətbiq ediblər. Qəhvə çöküntüsü birbaşa betona əlavə edildikdə onun tərkibindəki üzvi maddələr sementin bərkimə prosesinə mane olur. Buna görə alimlər çöküntünü əvvəlcə emal ediblər.
350 dərəcə istiliklə bioçar əldə edilib
Tədqiqatçılar qəhvə çöküntüsünü oksigensiz mühitdə 350 dərəcəyə qədər qızdıraraq məsaməli quruluşa malik “bioçar” adlı material əldə ediblər. Daha sonra bu material beton istehsalında istifadə olunan təbii qumun 15 faizini əvəz edib.
Aparılan sınaqlar zamanı yeni qarışığın betonun sıxılmaya qarşı möhkəmliyini 29,3 faiz artırdığı müəyyənləşdirilib. Alimlərin fikrincə, nəticə qəhvə tullantılarının tikinti sənayesində faydalı xammala çevrilə biləcəyini göstərir.
Araşdırmada istilik dərəcəsinin mühüm rol oynadığı da üzə çıxıb. Qəhvə çöküntüsü 350 dərəcədə emal edildikdə müsbət nəticə əldə olunduğu halda, temperatur 500 dərəcəyə qaldırıldıqda eyni nəticə alınmayıb.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, yüksək temperatur materialın daxilində xırda çatların yaranmasına səbəb olur və nəticədə bioçarın quruluşu zəifləyir.
Yeni beton artıq yollarda sınaqdan keçirilir
Layihə yalnız laboratoriya şəraitində qalmayıb. Qəhvə çöküntüsündən hazırlanan beton Avstraliyanın Viktoriya ştatında real layihələrdə istifadəyə verilib.
Məlumata görə, yeni qarışıq Gisborne şəhərində piyada yolunda və Pakenham şəhərində yol yenilənməsi layihəsində tətbiq olunub.
Yalnız Pakenham layihəsi üçün 5 ton qəhvə çöküntüsündən 2 ton bioçar hazırlanaraq 30 kubmetr betonun tərkibinə əlavə edilib.
Həm tullantı, həm də qum problemi üçün həll
Avstraliyada hər il təxminən 77 milyon kiloqram qəhvə çöküntüsünün zibilxanalara göndərildiyi bildirilir. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu tullantının tikinti sahəsində istifadəsi bir tərəfdən zibilxanalara düşən tullantıların həcmini azalda, digər tərəfdən isə beton istehsalında istifadə olunan təbii quma tələbatı aşağı sala bilər.
Xüsusilə çaylardan və sahilyanı ərazilərdən qum çıxarılmasının ətraf mühitə təsiri nəzərə alınaraq, tullantı materiallarından tikinti xammalı kimi istifadə edilməsi ekoloji baxımdan yeni imkanlar yarada bilər.
Alimlərin hazırladığı texnologiyanın daha geniş layihələrdə tətbiq imkanlarının araşdırıldığı bildirilir.
Mənbə: En Son Haber