Beynəlxalq alimlər qrupu suyun fiziki xüsusiyyətləri ilə bağlı uzun illərdir müzakirə olunan əsas suallardan birinə aydınlıq gətirib. Stockholm Universiteti tədqiqatçıları inkişaf etmiş rentgen lazer texnologiyasından istifadə edərək həddindən artıq soyudulmuş suyun daha əvvəl məlum olmayan xüsusiyyətlərini üzə çıxarıblar.
Science jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, suyun “gizli kritik nöqtəsi” təxminən -63°C temperatur və 1000 atmosfer təzyiq şəraitində yaranır. Bu nöqtədə suyun molekulyar quruluşu dəyişərək iki fərqli maye halının birləşməsi ilə nəticələnir.
Alimlər bildirir ki, su aşağı temperatur və yüksək təzyiq altında fərqli strukturlara malik iki ayrı maye kimi mövcud ola bilir. Temperatur artdıqca və təzyiq azaldıqca isə bu fərqlər yox olur və su yeni aşkarlanan kritik nöqtədə vahid fazaya keçir.
Tədqiqat çərçivəsində ultra sürətli rentgen şüaları vasitəsilə suyun donmadan əvvəlki qısa anları müşahidə olunub. Mütəxəssislər qeyd edir ki, bu mərhələdə sistemin dinamikası kəskin şəkildə yavaşlayır və su qeyri-adi fiziki davranış nümayiş etdirir.
Bu mühüm kəşf suyun digər maddələrdən niyə fərqli davrandığını, eləcə də buzun niyə suyun üzərində qaldığını izah etməyə kömək edir. Alimlər hesab edir ki, nəticələr iqlim dəyişiklikləri, geoloji proseslər və bioloji sistemlərin öyrənilməsi baxımından yeni imkanlar açacaq.
Mənbə: EnSonHaber
