Fransa Milli Elmi Tədqiqatlar Mərkəzi alimləri şəkərin beyində yaddaşın formalaşmasına təsiri ilə bağlı maraqlı nəticələr əldə ediblər.
Tədqiqat necə aparılıb?
Araşdırma Drosophila melanogaster (meyvə milçəkləri) üzərində aparılıb. Eksperiment zamanı həşəratlara müəyyən qoxunu zəif elektrik təsiri ilə əlaqələndirmək öyrədilib. Lakin uzunmüddətli yaddaş yalnız o halda formalaşıb ki, təcrübədən sonra onlara şəkər verilib.
Şəkər yaddaşı necə gücləndirir?
Tədqiqat müəlliflərindən Pyer-İv Plase bildirib ki, burada əsas rolu şəkərə həssas neyronlar oynayır. Bu neyronlar stressli hadisədən sonra bir neçə saat ərzində aktivləşir. Həmin müddətdə şəkər qəbul edilərsə, qısa müddətli yaddaş uzunmüddətli yaddaşa çevrilir.
Alimlər müəyyən ediblər ki, bu proses zamanı neyronlar xüsusi siqnal molekulu – tirostimulin ifraz edir. Bu maddə yaddaşın saxlanmasına cavabdeh beyin sahələrinə siqnallar ötürür.
Enerji və yaddaş əlaqəsi
Araşdırma göstərir ki, yaddaşın möhkəmlənməsi enerji ilə də bağlıdır. Beyin uzunmüddətli yaddaş yaratmaq üçün əlavə enerji tələb edir və şəkərin mövcudluğu bu proses üçün “siqnal” rolunu oynayır.
Stress və şirniyyata meyl
Təcrübə zamanı müşahidə edilib ki, stressdən sonra milçəklər şirin qidalara daha çox üstünlük verir. Bu isə stress, yaddaş və qidalanma davranışı arasında əlaqənin ola biləcəyini göstərir.
İnsanlar üçün nə deməkdir?
Alimlər vurğulayır ki, nəticələr hələlik yalnız həşəratlar üzərində aparılan təcrübələrə əsaslanır və insanlarda bu mexanizmin eyni şəkildə işlədiyi sübut olunmayıb. Bununla belə, tədqiqat emosional həddən artıq yemək vərdişlərinin mümkün səbəblərinə yeni baxış təqdim edir.
Mənbə: mail.ru