Bugun.tv xəbər verir ki, ABŞ-da alimlər beynin immun sistemindən necə müdafiə olunduğuna dair uzun illər mövcud olan təsəvvürləri dəyişə biləcək yeni strukturlar aşkar ediblər. Vaşinqton Universiteti Tibb Fakültəsinin tədqiqatçıları siçanların kəllə sümüyünün sümük iliyində limfa düyünlərinə bənzəyən kiçik immun strukturlar müəyyən ediblər.
Araşdırmanın nəticələri göstərir ki, bu strukturlar beynə yaxın yerləşən bir növ “immun təhlükəsizlik məntəqəsi” kimi fəaliyyət göstərir və beyində yaranan təhlükələrə, xüsusilə beyin şişlərinə qarşı immun reaksiyanın sürətlə başlamasına kömək edir. Tədqiqat Nature jurnalında dərc olunub.
Kəllə sümüyünün içində immun müdafiə mərkəzləri
Uzun müddət beynin immun sistemindən müəyyən mənada təcrid olunmuş orqan olduğu düşünülüb. Lakin son illərdə aparılan araşdırmalar beyinlə immun sistemi arasında daha mürəkkəb əlaqələrin olduğunu göstərib.
Yeni araşdırmada alimlər kəllə sümüyünün sümük iliyində immun hüceyrələrinin müəyyən qruplar şəklində toplandığını müşahidə ediblər. Bu strukturlarda antigen təqdim edən hüceyrələr, T hüceyrələri və B hüceyrələri bir araya gəlir və limfa düyünlərində müşahidə olunan proseslərə bənzər immun reaksiyalar yaradır.
Tədqiqatçılar həmçinin beynin bəzi zülallarının kəllə sümüyü ilə beyni əhatə edən toxumalar arasında yerləşən çox kiçik kanallar vasitəsilə kəllə sümüyünün sümük iliyinə çatdığını müəyyənləşdiriblər. Bu əlaqə beynin yaxınlığında yerləşən immun sisteminin təhlükəni daha tez müəyyən etməsinə imkan verə bilər.
Beyin şişlərinə qarşı ilk müdafiə xətti
Alimlər yeni strukturların həqiqətən müdafiə funksiyası daşıyıb-daşımadığını yoxlamaq üçün siçanlarda aqressiv beyin xərçəngi olan qliooblastoma modeli üzərində təcrübələr aparıblar.
Nəticələr göstərib ki, kəllə sümüyündəki immun strukturlar beyin şişinə qarşı immun reaksiyanın yaranmasında iştirak edir. Bu mərkəzlərin fəaliyyəti zəiflədildikdə şişlərin daha sürətli böyüdüyü və heyvanların sağ qalma göstəricilərinin pisləşdiyi müşahidə olunub.
Tədqiqatçılar daha sonra bu immun mərkəzlərini gücləndirməyin mümkün olub-olmadığını da araşdırıblar. Siçanların kəllə dərisinin altına immun sistemini gücləndirən zülallardan ibarət xüsusi gel tətbiq edildikdə, kəllə sümüyündə şişə qarşı immun reaksiyanın gücləndiyi və heyvanların bir hissəsində şişin daha yaxşı nəzarətdə saxlanıldığı bildirilib.
İnsanlarda da oxşar immun hüceyrələr var
Araşdırmanın diqqətçəkən tərəflərindən biri də alimlərin insan kəllə sümüyünün sümük iliyində oxşar immun hüceyrələrin mövcudluğuna dair sübutlar əldə etməsidir.
Lakin tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, siçanlarda müəyyən edilən strukturların insanlarda tam olaraq eyni şəkildə işlədiyini təsdiqləmək üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac var. Buna görə də hazırkı mərhələdə bu strukturların insanlarda tamamilə yeni orqan olduğunu söyləmək düzgün deyil.
Yeni müalicə üsullarına yol aça bilər
Alimlər hesab edirlər ki, kəllə sümüyündə yerləşən bu immun mərkəzlərinin öyrənilməsi gələcəkdə yalnız beyin şişlərinin deyil, immun sisteminin rol oynadığı digər nevroloji xəstəliklərin müalicəsində də yeni imkanlar yarada bilər.
Tədqiqat müəllifləri xüsusilə Alzheimer xəstəliyi, Parkinson xəstəliyi və digər nevroloji problemlərdə beynin yerli immun müdafiəsinin necə işlədiyini araşdırmağın əhəmiyyətini vurğulayırlar. Bununla belə, bu istiqamətdə mümkün müalicələrin insanlarda təhlükəsiz və effektiv olduğunu müəyyənləşdirmək üçün hələ uzunmüddətli tədqiqatlara ehtiyac var.
Mənbə: EnSonHaber