Bugun.tv xəbər verir ki, İraqın Kürdüstan bölgəsində yerləşən Şanidar mağarasında aparılan arxeoloji qazıntılar qədim insanların həyatı və ölümü haqqında yeni məlumatlar ortaya çıxarıb. Alimlər təxminən 70 min il əvvələ aid neandertal qalıqlarında ölümcül nizə yarası aşkar ediblər.
15 oktyabr 2026-cı il tarixində yayılan məlumata görə, tədqiqatçılar təxminən 45 yaşında ölmüş neandertalın çiyin sümüyündə dairəvi dəlik müəyyən ediblər. Təxminən 15 millimetr enində olan bu zədənin itilənmiş taxta nizə ilə yetirildiyi ehtimal olunur. Alimlər bunun insan əcdadları arasında ölümcül zorakılığın ən qədim məlum nümunələrindən biri ola biləcəyini bildirirlər.
Neandertal ölümündən əvvəl ağır zədə alıb
Araşdırma zamanı həmin fərdin üz nahiyəsində də ciddi zədənin izləri aşkarlanıb. Sümük və dişlərdəki dəyişikliklər onun ölümündən ən azı bir il əvvəl ağır üz travması keçirdiyini ehtimal etməyə əsas verir. Bu müddətdə yaşamağa davam etməsi digər neandertalların ona kömək etmiş ola biləcəyini göstərir.
Şanidar mağarası daha əvvəl də neandertalların həyat tərzi, sosial münasibətləri və dəfn adətləri ilə bağlı mühüm tapıntılarla diqqət çəkib. Mağaranın eyni hissəsində bir neçə neandertala aid qalıqların tapılması alimlərə onların ölülərlə necə davrandığını araşdırmaq imkanı verir.
Tədqiqatçılar nizə yarasının qəsdən törədilmiş hücum, yoxsa ov zamanı baş vermiş hadisə nəticəsində yarandığını qəti müəyyənləşdirə bilməyiblər. Bununla belə, tapıntı neandertallar arasında zorakılıq və sosial qayğı münasibətlərinin öyrənilməsi baxımından mühüm elmi əhəmiyyət daşıyır.
Mənbələr: Mail.ru