Onların böyük bir şey olmadığını düşünə bilərsiniz, amma əslində bu sözlər yemək pozğunluğuna səbəb ola bilər!
Valideynlər və digər böyüklər tez-tez uşağın görünüşü və ya yemək vərdişləri haqqında düşünmədən şərhlər verirlər. Məsum görünən bu ifadələr mənfi nəticələrə səbəb ola bilər: onlar yemək pozğunluqlarına (ED) – müalicəsi çox çətin olan ağır psixi xəstəliklərə səbəb ola bilər.
Anoreksiya nervoza, bulimiya, psixogen həddən artıq yemək və digər pozğunluqlar insanın öz bədənini qavramasının pozulması, yeməyə yanlış münasibət, öz çəkisinə və fiquruna aludəçiliklə əlaqələndirilir.
Yemək pozğunluğu mütəxəssisi və üç uşaq anası Lindsey Ronga bizə tamamilə istəmədən olsa belə, uşağında yemək pozğunluğunun inkişafına səbəb olmamaq üçün valideynlərin hansı ifadələrdən qaçınmalı və nə etməməli olduğunu söylədi. Lindsi özü yeddi il yemək pozğunluğu ilə mübarizə aparırdı və indi digər insanlara bunun öhdəsindən gəlməyə kömək edir.
1. “Arıqlamaq lazımdır – pəhrizə getmək vaxtıdır”
Heç vaxt uşağınıza kilolu olduğunu söyləməyin və ya pəhriz saxlamayın. Məhdudiyyətlər həmişə həddindən artıq yemək və pis yemək vərdişlərinə səbəb olur. Uşağa nəyisə edə bilməyəcəyini söyləyəndə o, bunu daha çox istəməyə başlayır.
Əgər uşağınızın davamlı olaraq zərərli bir şey yeməyə çalışdığını görsəniz, vaxtaşırı ona bunu etməyə imkan verməyə çalışın. Çipləri yalnız xəyal edə biləcəyiniz cazibədar, qadağan olunmuş meyvəyə çevirməyə ehtiyac yoxdur. Uşağınızın normal vaxtlarda normal, sağlam qidalar yeməsinə icazə verin, lakin o, arabir fast food yeyirsə, pis bir şey olmayacaq. Uşağınızın niyə fast foodu bu qədər çox sevdiyini də öyrənməyə dəyər. Bir çox hallarda müəyyən bir yeməyə olan həvəsin arxasında başqa bir şey dayanır. Söhbət yeməkdən deyil, müvəqqəti rahatlıq gətirən bir şeydən gedir. Uşağınız stress yeyir.
2. “Konfet yoxdur!” Onların varlığını unut”
Həddindən artıq qərarlardan çəkinin və uşağınıza seçim azadlığı verin. Mütəxəssislərə kömək üçün müraciət edən yemək pozğunluğu olan insanlar adətən uşaqlıqda ya qeyri-məhdud qidaya çıxış imkanına malik olduqlarını, ya da evdə bir dənə konfet olmadığını deyirlər.
Hər ikisi pisdir. Orta zəmin seçməyə dəyər: həm uşaqlara sağlam qidalanmağı öyrətmək, həm də onlara sağlam qidanın orqanizm üçün faydalı olduğunu başa salmaq, həm də onlara şirniyyat və digər çox da sağlam olmayan qəlyanaltılarla əylənməyə imkan vermək vacibdir – təbii ki, mülayim şəkildə.
Uşağın nə və hansı miqdarda yeməyə üstünlük verdiyini özü üçün qərar vermək imkanı olması vacibdir. İnsanın seçim azadlığı olduqda, özünü məhdudlaşdırmaq ehtimalı daha yüksəkdir.
3. “Bütün şorbanı yesəniz, peçenye əldə edə bilərsiniz.”
Heç vaxt uşağınıza deserti “qazanmalı” deməyin. Uşaqlara bütün şorbanı yeməyənə və ya son iki dişləməni yeməyənə qədər şirniyyat almayacaqları deyildikdə, onlar şirniyyatı məqsəd kimi görməyə öyrənirlər. Bu, yeməyə layiq olduğundan daha çox güc verir.
Üstəlik, bir uşaq desert almaq üçün boşqabı təmizləməli olduqda, bədəninin siqnallarına etibar etməməyi və ya sadəcə onlara əhəmiyyət verməməyi öyrənir. O, özünü tox hiss edə bilər, amma yeməyə davam edəcək – həm valideyn bunu tələb etdiyi üçün, həm də sonda şirin bir şey alacağı üçün.
4. “Deyəsən, bir neçə əlavə funt qazanmısan”.
Heç vaxt uşağınızın bədəni haqqında şərh verməyin. Bu kimi zəhərli ifadələr yemək pozğunluqlarının mənbəyinə çevrilir. Ancaq şərh qadağası uşağın görünüşü ilə bağlı təriflərə də aiddir.
“Gözəl ayaqların var” və ya “İncə bir fiqurun var” – bütün bunlar şirin və məsum görünür, amma əslində belə deyil. Sanki övladınıza bədəninin idarə edə bilmədiyi və zamanla dəyişə biləcək xüsusiyyətlərinə diqqət yetirdiyinizi deyirsiniz. Görünüşündən asılı olmayaraq, uşağınızın bədənində özünü rahat hiss etməsi vacibdir.
O zaman ana və ya atanın bədəni dəyişsə, onunla daha az qürur duyacaq, onu daha az sevəcəkmi deyə düşünmək məcburiyyətində qalmayacaq.
Eyni zamanda, “Sən çox güclüsən” və ya “Çox gözəlsən” kimi təriflər əladır. Çünki onlar inkişafın istənilən mərhələsində uşağa uyğundurlar və sözügedən keyfiyyətlər sevən valideynin gözündə heç vaxt dəyişməyəcək.
5. “Mən çox kökəlmişəm! Güzgüdə özümə baxa bilmirəm”.
Heç vaxt övladlarınızın qarşısında pəhrizləri müzakirə etməyin və ya öz bədəniniz haqqında mənfi danışmayın. Uşaqlar həmişə valideynlərindən sonra hər şeyi təkrarlayırlar. Ana davamlı olaraq fotolarda pis göründüyündən, şalvarının çox dar olduğundan, arıqlaması lazım olduğundan şikayətlənirsə, uşaqların da özləri haqqında eyni hissləri yaşayacağı şübhəsizdir.
Övladlarınızı sizdən nümunə götürməməyə şifahi şəkildə inandırsanız da, bundan heç nə alınmayacaq.
Uşaqlar adətən valideynlərinin sözlərinə məhəl qoymurlar, lakin davranışlarını özlərindən nümunə götürürlər. Beləliklə, pəhriz sizin üçün vacibdirsə, onlar üçün də vacib olacaq.
Görünüşündən asılı olmayaraq, vücudunuz haqqında həmişə yaxşı danışmağa çalışın, həmçinin qida ilə münasibətinizi izləyin. Əgər siz həmişə kalorilərdən, çox yeməkdən və ya çox tort yeməkdən narahatsınızsa, uşaqlarınız da yeməyə qarşı eyni münasibəti inkişaf etdirəcək. Yeməyin nə qədər sağlam, zərərli və ya yüksək kalorili olduğunu müzakirə etmək əvəzinə, sadəcə olaraq “Bu dadlı idi” və ya “Bunu edənə təşəkkürlər” demək daha yaxşıdır.
Uşaqlar qida ilə sağlam münasibət qurmalıdırlar və buna adətən kənar təsirlər mane olur-çox vaxt onlara ən yaxın olanlardan gəlir.
Yemək həyatın belə vacib bir hissəsidir. Və onunla münasibətimizi müsbət saxlamaq üçün əlimizdən gələni etməliyik.
Qalereyada uşaqların güclü və sağlam böyüməsinə kömək edəcək “superfoodlar”:
Mənbə: mail.ru