Vahid məktəbli forması, dünyəvi təhsil və milli-mənəvi məsuliyyət haqqında
Bugun.tv xəbər verir ki, “Əlil Qadınlar Cəmiyyəti” İctimai Birliyinin sədri Məhluqə Rəhimova vahid məktəbli forması, dünyəvi təhsil, dini inanc və milli-mənəvi məsuliyyət məsələləri ilə bağlı fikirlərini bölüşüb.
İctimai xadim, vətənpərvər bir xanım kimi o bildirir ki, məktəb dini mübahisələrin deyil, elmin və milli gələcəyin məkanıdır: “Təhsil hər bir xalqın intellektual potensialını, milli kimliyini və gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyən edən strateji sahədir. Məktəb yalnız biliklərin ötürüldüyü məkan deyil, həm də uşaqların şəxsiyyət kimi formalaşdığı, dünyagörüşünün inkişaf etdiyi, vətəndaşlıq məsuliyyətinə və ictimai davranış mədəniyyətinə yiyələndiyi mühüm tərbiyə institutudur.
Bu səbəbdən məktəb mühitində vahid qaydaların qorunması, təhsil prosesinin dünyəvi prinsiplər əsasında təşkili və şagirdlərin ümumi təhsil məqsədləri ətrafında birləşdirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Son dövrlərdə Azərbaycanda hicab və məktəbli forması ilə bağlı müzakirələr bu məsələyə prinsipial, hüquqi cəhətdən əsaslandırılmış və ictimai məsuliyyətə söykənən yanaşmanın vacibliyini göstərir.
Dini inanc və ümumi təhsil qaydaları
Dinimizə, milli-mənəvi dəyərlərimizə və insanların vicdan azadlığına hörmət cəmiyyətimizin mənəvi yetkinliyinin göstəricisidir. Lakin dini inanca hörmətlə ümumi təhsil müəssisələrində vahid geyim standartlarının qorunması məsələlərini eyniləşdirmək düzgün olmazdı.
Məktəb bütün uşaqlar üçün ortaq təhsil məkanıdır. Onun əsas missiyası şagirdlərin dini və ya digər fərqlərini ön plana çıxarmaq deyil, onların bilik, bacarıq, müstəqil düşüncə və vətəndaşlıq keyfiyyətlərini inkişaf etdirməkdir.
Mənim mövqeyimə görə, dövlət ümumi təhsil müəssisələrində vahid məktəbli formasının prinsipləri qorunmalı, dini simvol və geyim elementlərinin bu standartlara uyğunluğu məsələsi isə emosional mübahisələrlə deyil, qanunvericilik və təhsil siyasətinin məqsədləri əsasında həll edilməlidir.
Bu yanaşma dini inancın inkarı deyil. Bu, məktəbin təhsil və tərbiyə funksiyasının, vahid pedaqoji mühitin və dünyəvi təhsil prinsipinin qorunmasına yönəlmiş mövqedir.
Qanunvericilik və vahid məktəbli forması
Bu hüquqi çərçivə vahid məktəbli formasının qorunmasının əhəmiyyətini göstərir. Eyni zamanda, hüquqi normaların tətbiqi aydın, ardıcıl və bütün şagirdlərə münasibətdə əsaslandırılmış olmalıdır.
Hicabın adı müvafiq qaydada ayrıca çəkilmədiyindən, onun hüquqi statusu barədə normativ aktın mətnində olmayan birbaşa qadağanı mövcud fakt kimi təqdim etmək düzgün olmaz. Bununla belə, vahid məktəbli formasının və dünyəvi təhsil prinsipinin qorunması mövqeyi açıq şəkildə ifadə olunmalı, müvafiq geyim elementlərinin qaydalara uyğunluğu səlahiyyətli qurumlar tərəfindən hüquqi əsaslarla qiymətləndirilməlidir.
Məktəbin əsas gündəliyi elm və gələcək olmalıdır
Məktəblərimizin əsas gündəliyini geyim ətrafında mübahisələr deyil, təhsilin keyfiyyəti, elmi düşüncə, müasir texnologiyalar, milli mədəniyyət, sağlam həyat tərzi və gələcəyin çağırışlarına hazırlıq təşkil etməlidir.
Bu gün məktəb partasında oturan uşaqlar sabah ölkəmizin alimləri, müəllimləri, həkimləri, mühəndisləri və dövlət xadimləri olacaqlar. Onların uğurlu gələcəyi biliklərə yiyələnmək, öz potensiallarını reallaşdırmaq və müstəqil düşünməyi öyrənmək imkanlarından asılıdır.
Məhz buna görə məktəbli geyimi ilə bağlı qaydalar nə şəxsi münasibətlərdən, nə ictimai təzyiqdən, nə də emosional qarşıdurmalardan asılı olmalıdır. Bu qaydalar qanunvericiliyə, təhsilin məqsədlərinə və uşaqların üstün mənafeyinə əsaslanmalıdır.
Məktəbdə vahid geyim standartlarının müdafiəsi heç bir uşağın alçaldılmasına, dini inancına görə təhqir olunmasına və ya təhsil imkanlarından məhrum edilməsinə haqq qazandıra bilməz. Prinsipiallıq hüquqi məsuliyyət və humanist yanaşma ilə tamamlanmalıdır.
Nəticə
Dini inanclara hörmət etmək və dünyəvi təhsil sisteminin vahid qaydalarını müdafiə etmək bir-birinə zidd məqsədlər deyil. Əsas məsələ şəxsi dini seçimlə ümumi təhsil müəssisəsinin fəaliyyətini tənzimləyən qaydalar arasındakı sərhədi aydın müəyyənləşdirməkdir.
Mən hesab edirəm ki, Azərbaycanda dövlət ümumi təhsil müəssisələrində vahid məktəbli forması standartları ardıcıl qorunmalı, bu sahədə qərarlar hüquqi əsaslandırma, pedaqoji məsuliyyət və ictimai maarifləndirmə ilə müşayiət olunmalıdır.
Məktəb dini mübahisələrin deyil, elmin, tərbiyənin, milli özünüdərkin və gələcəyimizin məkanıdır. Bu məkanın əsas məqsədi uşaqları fərqlər üzərindən qarşılaşdırmaq deyil, onları bilikli, düşünən, məsuliyyətli və ölkəsinin inkişafına töhfə verən vətəndaşlar kimi yetişdirməkdir.
Milli gələcəyimizin etibarlı təməli məhz belə bir təhsil sistemidir”.