Bugun.tv xəbər verir ki, payız aylarında bir çox insan özünü daha yorğun hiss edir, gün ərzində yuxululuq yaşayır və əvvəlki dövrlərlə müqayisədə enerjisinin azaldığını müşahidə edir. Günlərin qısalması, günəş işığının azalması və yuxu rejiminin dəyişməsi bu vəziyyətə təsir göstərən əsas amillərdəndir.
Gün işığının azalması orqanizmə necə təsir edir?
Payızda gündüz saatlarının azalması insanın bioloji saatına təsir göstərə bilər. Gün işığı yuxu və oyaqlıq dövrünü tənzimləyən əsas amillərdən biridir. İşığın azalması melatonin hormonunun ifraz vaxtına təsir edərək bəzi insanlarda yuxululuğu artıra bilər.
Melatonin orqanizmə yuxuya hazırlaşmaq üçün siqnal verən hormondur. Gün ərzində kifayət qədər təbii işıq almamaq, xüsusilə səhərlər qapalı məkanlarda uzun müddət qalmaq insanın özünü halsız hiss etməsinə səbəb ola bilər.
Yuxu rejiminin dəyişməsi də rol oynayır
Payızda havaların soyuması və gündəlik fəaliyyətlərin dəyişməsi yuxu vərdişlərinə təsir edə bilər. Gec yatmaq, qeyri-müntəzəm saatlarda oyanmaq və yatmazdan əvvəl telefondan uzun müddət istifadə etmək yuxunun keyfiyyətini aşağı sala bilər.
Yetkin insanların əksəriyyətinə gecə 7–9 saat yuxu tövsiyə olunur. Lakin təkcə yuxunun müddəti deyil, onun fasiləsiz və keyfiyyətli olması da vacibdir.
Payız yorğunluğunu azaltmaq üçün nə etmək olar?
Gündəlik vərdişlərdə bir neçə dəyişiklik enerjinin qorunmasına kömək edə bilər:
– Səhərlər gün işığından faydalanın. Hava şəraiti imkan verdikdə açıq havada gəzin və təbii işıq qəbul edin.
– Yuxu rejiminə əməl edin. Hər gün təxminən eyni vaxtda yatmağa və oyanmağa çalışın.
– Fiziki fəallığı qoruyun. Gəzinti və yüngül idman əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırmağa, enerjini artırmağa kömək edə bilər.
– Balanslı qidalanın. Tərəvəz, meyvə, zülal mənbələri və tam taxıllı məhsullardan ibarət qidalanmaya üstünlük verin.
– Kifayət qədər maye qəbul edin. Susuzlaşma da yorğunluq və diqqətin azalması ilə müşayiət oluna bilər.
– Kofeindən istifadə vaxtına diqqət edin. Xüsusilə günün ikinci yarısında çoxlu kofein qəbul etmək gecə yuxusuna mane ola bilər.
Yorğunluq nə zaman narahatlıq doğurmalıdır?
Payızda yorğunluğun artması həmişə mövsüm dəyişikliyi ilə əlaqəli olmur. Dəmir çatışmazlığı, qanazlığı, qalxanabənzər vəzinin fəaliyyətində dəyişikliklər, yuxu pozuntuları və bəzi digər sağlamlıq problemləri də halsızlığa səbəb ola bilər.
Yorğunluq uzun müddət davam edirsə, gündəlik həyata mane olursa və ya nəfəs darlığı, başgicəllənmə, əhval-ruhiyyənin davamlı pisləşməsi kimi əlamətlərlə müşayiət olunursa, həkimə müraciət etmək vacibdir.
Payız aylarında enerjinin azalması bəzi insanlarda mövsümi əhval dəyişiklikləri ilə də əlaqəli ola bilər. Buna görə əlamətləri yalnız hava şəraiti ilə izah etmək və davamlı şikayətləri diqqətdən kənarda qoymaq düzgün deyil.