Elmi dünyada uzun müddətdir müzakirə olunan “arılar sayır, yoxsa sadəcə vizual fərqləri ayırd edir?” sualına yeni tədqiqat aydınlıq gətirib. Araşdırma göstərir ki, arılar yalnız vizual illüziyalarla kifayətlənmir, eyni zamanda say anlayışını da qavraya bilir.
Tədqiqat Trento Universitetindən nevroalim Mirko Zanon və Monash Universitetindən zooloq Scarlett Howard rəhbərliyində aparılıb. Alimlər bu dəfə arıların davranışını insan baxış bucağından deyil, onların öz görmə və qavrama xüsusiyyətlərinə uyğun şəkildə analiz ediblər.
Əvvəlki təcrübələrdə arılara müəyyən saylarla əlaqələndirilmiş simvollar öyrədilmiş, daha sonra isə müxtəlif sayda fiqurlar olan kartlarla sınaqdan keçirilmişdi. Arılar təlim mərhələsində yüksək nəticə göstərsə də, bəzi tədqiqatçılar bunun sayma deyil, sadəcə daha “dolğun” və ya “mürəkkəb” görünən şəkilləri seçməkdən qaynaqlandığını iddia edirdi.
Yeni araşdırmada isə bu tənqidlər nəzərə alınaraq vizual materiallar arıların görmə qabiliyyətinə uyğun riyazi model əsasında yenidən qiymətləndirilib. Nəticələr göstərib ki, daha çox obyekt olan təsvirlər arılar üçün mütləq daha mürəkkəb görünmür. Bu isə onların seçimlərini sadəcə vizual fərqlərlə izah etməyin mümkün olmadığını ortaya qoyur.
Alimlər belə qənaətə gəlib ki, arılar birbaşa say miqdarına reaksiya verir və bu, onların elementar sayma qabiliyyətinə malik olduğunu göstərir. Tədqiqatın nəticələri Proceedings of the Royal Society B jurnalında dərc olunub.
Bu kəşf göstərir ki, heyvanların intellektini qiymətləndirərkən yalnız insan prizmasından yanaşmaq kifayət deyil – onların dünyanı necə gördüyünü və necə qavradığını anlamaq həlledici rol oynayır.
Mənbə: TrtHaber