Bugun.tv xəbər verir ki, stress insanın yaddaşını tamamilə silmir, lakin onun yeni məlumatları yadda saxlamasını və əvvəllər öyrəndiyi məlumatları xatırlamasını müvəqqəti olaraq çətinləşdirə bilər.
Piroqov Universitetinin Nevrologiya kafedrasının dosenti Karine Badalyanın sözlərinə görə, stress zamanı orqanizmdə kortizol səviyyəsi yüksəlir və simpatik sinir sistemi aktivləşir. Bu proses yaddaşın formalaşması, sistemləşdirilməsi və xatırlanmasında mühüm rol oynayan hipokampa təsir göstərə bilər.
Mütəxəssis bildirib ki, uzunmüddətli və ya təkrarlanan emosional gərginlik zamanı hipokamp stress hormonlarına daha həssas olur. Xroniki stress neyronlar arasındakı əlaqələrin fəaliyyətini dəyişdirə, sinaptik plastiklik prosesini poza və yeni neyronların yaranmasını zəiflədə bilər.
Nevroloqun sözlərinə görə, bu dəyişikliklər mütləq sinir hüceyrələrinin geri dönməz şəkildə məhv olması demək deyil. Lakin stress uzun müddət davam etdikdə insan üçün yeni məlumatları yadda saxlamaq, hadisələrin kontekstini qorumaq və lazım olan xatirəni tez bir zamanda yada salmaq çətinləşə bilər.
Məhz buna görə insan gərgin vəziyyətdə tanış bir adı, lazım olan sözü və ya yaxşı öyrəndiyi məlumatı bir anlıq xatırlaya bilməyə bilər. Kəskin stress beynin resurslarını təhlükəyə sürətli reaksiya verməyə yönəldir. Bu zaman emosional əhəmiyyət daşıyan məlumatlara diqqət artır, lakin işçi yaddaş və əvvəl saxlanılmış neytral məlumatların xatırlanması müvəqqəti olaraq zəifləyə bilər.
Mütəxəssis vurğulayıb ki, əksər hallarda yaddaşdakı məlumat tamamilə yox olmur. Sadəcə stressli vəziyyət zamanı həmin məlumata çatmaq çətinləşir. Gərginlik azaldıqdan sonra məlumat çox vaxt yenidən xatırlanır.
Stressin yaddaşa təsiri onun gücündən, nə qədər davam etməsindən və hansı anda baş verməsindən asılıdır. Qısa müddətli və orta səviyyəli stress bəzən emosional baxımdan mühüm hadisələrin daha yaxşı yadda qalmasına kömək edə bilər. Güclü və xroniki stress isə öyrənmə və məlumatların xatırlanmasına mənfi təsir göstərə bilər.
Həkim qeyd edib ki, yaddaş problemləri stressli vəziyyətlərdən kənarda da davam edirsə, getdikcə artırsa və gündəlik həyata mane olursa, bunu yalnız stresslə əlaqələndirmək düzgün deyil. Belə hallarda yaddaşa təsir edə biləcək digər səbəblərin də araşdırılması vacibdir.
Stressi azaltmaq üçün nə etmək olar?
Məqalədə stresslə mübarizə üçün daha əvvəl verilmiş bəzi tövsiyələrə də yer verilib. Endokrinoloq Zühra Pavlovanın sözlərinə görə, fiziki aktivlik güclü emosional gərginliyin azalmasına kömək edə bilər.
Mütəxəssis həmçinin su içməyi və ağlamağı da gərginliyin azalmasına kömək edən vasitələr sırasında göstərib. Onun fikrincə, fiziki hərəkət insanın diqqətini güclü emosiyalardan yayındıraraq stressin təsirini azaltmağa yardım edə bilər. Gəzinti də bu baxımdan faydalı seçimlərdən biri hesab olunur.
Mənbə: Health Mail.ru