Bugun.tv xəbər verir ki, qocalıq insanı mütləq köməksiz etmir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, sağlam həyat tərzi və risk amillərinin vaxtında aradan qaldırılması sayəsində həm fiziki, həm də zehni funksiyaları uzun illər qorumaq mümkündür.
Nevroloq və reabilitoloq Artyom Baqautdinovun sözlərinə görə, müasir tibb qocalmaya artıq yalnız qırışlar və xəstəliklər prizmasından yanaşmır. Əsas meyar insanın gündəlik həyatını müstəqil şəkildə davam etdirə bilməsi, hərəkət etməsi, düşünməsi, ünsiyyət qurması və qərar qəbul etməsidir.
Mütəxəssis qeyd edib ki, insanların qocalıqdan əsas qorxusu yaşın artması deyil, müstəqilliyini itirməkdir. Yaddaşın zəifləməsi, əzələ gücünün azalması, görmə və eşitmənin pisləşməsi zamanla insanın həyat imkanlarını məhdudlaşdırır və sosial fəallığını azaldır.
Artyom Baqautdinov vurğulayıb ki, demensiya yaşlı insanlar arasında əlillik və asılılığın əsas səbəblərindən biri olsa da, onun inkişaf riskini azaltmaq mümkündür. O bildirib ki, The Lancet jurnalının 2024-cü il hesabatına əsasən, demensiya hallarının əhəmiyyətli hissəsi dəyişdirilə bilən risk amillərinin aradan qaldırılması ilə gecikdirilə və ya qarşısı alına bilər.
Bu risk amillərinə yüksək arterial təzyiq, şəkərli diabet, siqaret çəkmək, piylənmə, fiziki passivlik, depressiya, sosial təcrid, eşitmə və görmə pozğunluqları, eləcə də yüksək xolesterin daxildir.
Nevroloqun sözlərinə görə, yaşlı insanlar üçün stuldan rahat qalxmaq, sərbəst yerimək, pilləkənlə enib-qalxmaq və gündəlik işləri yerinə yetirmək laborator analizlərdən daha böyük əhəmiyyət daşıyır. Əzələ gücü, tarazlıq və yerimə sürəti insanın funksional sağlamlığının əsas göstəriciləridir.
Mütəxəssis bildirib ki, insult, sınıq, cərrahi əməliyyat və ya ağır xəstəlikdən sonra reabilitasiyaya mümkün qədər erkən başlamaq vacibdir. Onun sözlərinə görə, hərəkətsizlik müstəqilliyin sürətlə itirilməsinə səbəb olur, düzgün fiziki aktivlik isə bərpanı sürətləndirir.
Artyom Baqautdinov xatırladıb ki, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı böyüklərə həftədə ən azı 150–300 dəqiqə orta intensivlikli və ya 75–150 dəqiqə yüksək intensivlikli fiziki fəaliyyətlə məşğul olmağı tövsiyə edir. Yaşlı insanlar üçün isə əlavə olaraq güc, balans və koordinasiya məşqləri məsləhət görülür.
Nevroloq hesab edir ki, arterial təzyiq, qan şəkəri və xolesterinin nəzarətdə saxlanılması, eşitmə və görmənin vaxtında korreksiyası, keyfiyyətli yuxu, depressiyanın müalicəsi, sosial ünsiyyət, yeni biliklərin öyrənilməsi və müntəzəm fiziki aktivlik sağlam qocalmanın əsas şərtlərindəndir.
Mütəxəssis sonda vurğulayıb ki, qocalmanı dayandırmaq mümkün olmasa da, onun necə keçəcəyinə təsir etmək insanın öz əlindədir.
Mənbə: mail.ru